

D3997

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་བུདྡྷ་བྷཱུ་མི་བྱཱ་ཁྱཱ་ན། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་ཆོས་དབྱིངས་མ་ལུས་ཐུགས་སུ་ཆུད་གྱུར་ལ། །ཚིག་གམ ཡང་ན་བློ་ཡིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་།།ས་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྐྱེས་རྣམས་ལ་དེ་འཆད་པ། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིད་ཆེས་དག་མཐོང་ནས། །གང་དག་བདག་པས་བློ་ཞན་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་རྣམས། །དེ་དག་རྣམ་ པར་དག་པ་མཆོག་རབ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར།།ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནི་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །སངས་རྒྱས་ས་རྣམས་གཞག་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་མདོ་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་ དང་།།མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་།བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ས་ཡི་བསྡུ་བ་ངེས་པ་ཡིན། །གྲངས་རྣམས་དང་ནི་མིང་ཉིད་དང་། །བསྡུ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་ལ་བྱེ་བྲག་གིས། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ས་བཤད་དོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ལས། མདོར་ན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། གང་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་པ་དང་། ས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རིམ་གྱིས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞེ་ན། གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཐུགས་ སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་ཞེ་ན། དེའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་དུལ་བ། འཁོར་དུལ་བ། གྲོལ་བ། འཁོར་གྲོལ་བ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཚད་མེད་པ་འདི་དགེ་འདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་པ་ཆེན་པོ ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ལྔས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པར་བཏགས་ ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཕྲོགས་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའམ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྦྱིན་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གླེང་གཞི་སྟེ་དེ་ཉིད་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བསྟན་པས་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ ལམ་འདེབས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་གང་དུ་བཞུགས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྟོན་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་ ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་ཕྲད་འདི་ནི་དཔེ་དང་ལུང་འབོགས་པ་དང་།དྲིས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་དང་། ཚིག་གི་ལན་དག་ལ་འབྱུང་སྟེ། དཔེ་ལ་ནི་རྣམ་ཐོས་ལྟར་ཕྱུག་པ་རྣམ་ཐོས་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་འབོགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཐོན་ཅིག་ཅེས་ བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

印度语：圣佛地解说。藏语：圣佛地解说。顶礼一切佛菩萨。
于彻悟无余法界者，虽以言语或智慧不能表达，为宣说地功德所生者，顶礼彼等功德源。
见诸上师意趣可信已，为令较己智劣迷惑者，生起最胜清净故，当解说诸佛地。
佛刹圆满，功德圆满，佛地安立，如是摄经义。
法性智、镜智、平等性智、妙观察智、成所作智，是地之决定摄。
以数、名、摄、分别、智圆满差别，而说佛地。
此经中，略说世尊住处圆满、功德圆满、眷属圆满及地安立，为次第显示于何处、何等、与何等众共住及如何安立地故。
何处者，即于大宫殿中，其圆满即'七宝最极庄严'等。
何等者，即世尊，其功德圆满即'具足善通达智'等。
与何等众共住者，即其眷属大声闻众及大菩萨众。其他经中说'调伏者与调伏眷属，解脱者与解脱眷属'故，此经亦说'与无量声闻僧及无量菩萨众共'故。
其圆满即'一切皆通达'及'一切皆入大住处'等，分别对应声闻与菩萨。
地安立即'以五法'等。
佛地之名具足经义而立，应如缘起及夺宝般观之。
其中，于何处决定义及修习，或相互决定生起者，即序分，此即处所。
最初宣说之必要，为显示是超越一切世间、一切智者之处所故。
宣说此已，为令所化众生于此生起信解故，为发愿往生清净佛土故，为令信解广大之菩萨生起欢喜故，为令信解增上意乐者坚固增上意乐界故，为正显示于何处住而演说法故。
否则，不知于何处住而说法者皆生疑惑，故为此而说'如是我闻'等。
'如是'此一词，用于譬喻、授记、决定问答及立宗、语言答复等。譬如'富如多闻天'即知如多闻天般富有。授记如'诵如是'等。

།དྲིས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དམ་བཅའ་བ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གི་ལན་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ན་ ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཤད་པར་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གིས་ཐོས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཁས་འཆེས་པའོ། ། ཡང་ན་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཐོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་གྱི།གུད་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་པའོ། །ཐོས་པ་ནི་ཉན་ནུས་པའི་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཟིན་པའོ། །འདིས་ཀྱང་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་ སུ་སྤོང་སྟེ།བྱིས་པ་གང་དག་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་ཡན་ལག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའམ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་སྟེ། ཉན་པའི་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཁོ་ནས་དུས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡི་གེ་དང་། ཚིག་ དང་ངག་འཛིན་པའི་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར།ཡང་ན་གཟུངས་ཐོབ་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྣ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཡོངས་སུ་བཤད་ན་ གཞན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དུས་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དུས་ཚོགས་པ་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་དབང་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། དཔལ་དང་བདག་ ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་འབྱུང་སྟེ།རང་དབང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། །གཟུགས་བཟང་བ་དང་གྲགས་པ་དང་། །དཔལ་དང་བདག་ཉིད་ཆེ་སྩོགས་པ། །དྲུག་ལ་སྐལ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་འབྲལ་བར་མངའ་བས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་རང་དབང་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་གདུང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་བཟང་བ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་མཆོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆེ་བ་ཉིད་ཚོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བདུད་བཞི་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད དང་།ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།

对于确定询问之事，我是这样听到的，如'我听到如是'，'如是说'等。对于承诺之事，如'应当如是做'等。对于言语回答，如'是这样的'等。这只是关于承诺，正在结集的菩萨们请求说：'请如您所听到的那样宣说'，菩萨承诺说：'我将如实宣说我所听到的'。
或者说明'如所说那样我听到了，我将如是宣说，而非其他'，意思是完全断除以其他支分增益和诽谤的想法。'我'是指我自己亲自从世尊处直接听到，而不是从别处辗转相传。'听到'是指以能听闻的耳根所领受。这也是完全断除以其他支分增益和诽谤过失，因为那些无能的愚人会对支分进行诽谤或增益。
'一时'是指在某一时候，由于听闻时无间断，所以是连续的一时。若不如此，由于文字、词句和语言领受的时间不同，怎么会成为一体呢？或者因为获得总持，能在一个字中完全领受一切法门。或者因为获得清净耳根，宣说一个字时对其他无碍。或者'时'是聚集的意思，意为在聚集的一时。
'薄伽梵'（世尊）这个词出现在自在、极净、妙色、名称、吉祥和大我等处，如所说：'自在极净及妙色，名称吉祥大我等，六种称为有福分。'世尊具足这一切功德而不相离，所以如来是世尊。
怎样呢？自在是因为不为烦恼所控制；极净是因为被智慧火的热力完全清净；妙色是因为具有三十二大丈夫相等；名称是因为具足一切功德殊胜；吉祥是因为为一切众生所亲近；大我聚集是因为对一切众生在一切方面作利益安乐的加行永不退失。
另一方面，由于降伏四魔而称为世尊。四魔是蕴魔、死魔、烦恼魔和天子魔。其中，圆满处所是指清净佛土。

།དེ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཞམ་འབྲིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གནས་ཡུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་བཅུ་དགུས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་དག་གིས་བཀོད་པ་བརྒྱན་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པའོ། ། ཡང་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གིས་མཆོག་ཏུ་འབར་བའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། སྤུག་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་མུ་ཏིག་དམར་པོ་སྟེ། དམར་པོ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ།མུ་ཏིག་དམར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀེ་ཀེ་རུ་ནི་བདུན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནི་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རྒྱས་པས་འགེངས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་དག་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་རྣམས་མངའ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེ་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡོད་ཅེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་འདི་ གཉིས་ཀྱིས་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གནས་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལ་རྣམ་པར་ གནས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུའམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུའམ་མཆོག་ཏུ་གནས་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཆ་རྣམ་པར་གཞག་པས་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཆ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྲིད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་ བ་ལ་སྤྱོད་པ་ན།སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་ཁ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལ། སངས་རྒྱས་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣང་བ་འགལ་བ་མེད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྒྱ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་རྒྱ་འདི་ཙམ་ མོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའོ།།རྒྱ་ནི་ཀུན་ནས་ཁྱོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་གིས་རྒྱ་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དེ་ ཅི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་གནས་སམ་ཡུལ་ཡོད་པའོ།

此外,具有十八种圆满,即:色圆满、形圆满、量圆满、处圆满、因圆满、果圆满、主圆满、方圆满、眷属圆满、师圆满、业圆满、利益圆满、无畏圆满、住处圆满、道圆满、乘圆满、门圆满、基圆满,依次以十九句显示。
其中,'最极光明'等,是指以七宝最极光明庄严之差别。或者说,正是以彼等珍宝最极光明庄严宫殿之差别。七宝即是:金、银、琉璃、水晶、赤珠、玛瑙、珊瑚。赤珠是生物类,因从其所生故,无差别而假名为赤珠。珊瑚为第七,如是即为最极光明之处。
由于充满无量世界而遍满,故放大光明,因此具有光明。彼等既是充满无量世界,又是大光明,于其中有彼等放射,如是词句相连。因此,以此二句说明色圆满。
如是色圆满之形状如何?说'处所差别'等。处所差别极为分明无量而安住,即是于此安住差别或种种或最胜安住之义。无量即是数量无限及境无限故。极为分明即是以先起心而安立庄严故。
如何于清净佛土之体性中有先起心安立之理?非成就其外在事物,而是世尊为菩萨时以具有智慧因之造作而行时,以愿力如是如是造作佛土故。以往昔造作力,于无戏论位中亦如是而生故。诸佛菩萨现见唯识无违,如是亦应配于余处。
如是形圆满时量如何?为此说'广无边际',即无有如是量边际。广即是周遍广大。或者说以长等量无边际,因东方等方分差别无边际故,故如是说。
如是量无边际者,是否行于三界中耶?非也。若尔云何?是超越一切三界之境界,即于其中有超越三界之境界或处所或境域。

།ཁམས་གསུམ་པ་ ནི་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བརྟས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།རང་གི་ས་པའི་སྲེད་པ་དག་གིས་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེས་བདག་གི་ར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་རྒལ་བ་དེ་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་བརྗོད་ དགོས་སོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་འདིའི་རྒྱུ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་བླ་མའི་ དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་སྟེ།རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་གང་སྲིད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མོ།།དེའི་བླ་མ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་འདྲ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་མ་གཏོགས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ ལྟར་སྣང་སྟེ་སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།ཡུལ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཟད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞལ་མེད་ཁང་ནི་བདག་པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་བདག་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་བདག་པོའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པའམ། དེས་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ཞེ་ལ་གཟུང་བ་ཡིན་གྱིས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ། ། བདག་པོ་ནི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་དགོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡོད་པའོ། ། གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་དགྲ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིར་བཟློག་ནུས་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞམ་འབྲིང་བ་དགོས་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྲུལ་ཆེན་པོའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བཤད། ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་ པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ན་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ།དེ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་རིག་པ་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།

三界是由于与所缘相应的方式而得以增长的缘故，是由自地的贪爱所作，以及它的异熟果。它不是由于非自作以及非异熟果的缘故而不存在，如同涅槃一样。
那么，由于超越了宫殿异熟地的缘故，就如同彼般成为无因。若是有因，则应归属于彼类。或者，应当说明它的因不属于三界。
诚然，此因确实超越三界。那么，这个因是什么样的呢？所说的'出世间的殊胜善根所生'，出世间是指无分别智。其殊胜善根是指后得智，是从彼因所生，既非无因，也非从自在天等因所生。
如何是无分别智后所得清净世间法超越三界的异熟因呢？不应说是异熟因。那么是什么呢？是除此之外所存在的，如同苦法忍资粮位的世间第一法。
另一方面，出世间是声闻和独觉的道。其殊胜者是如来们的无漏善根，从彼因所生是指由彼力量而生的意思。
如是圆满因的果是什么样呢？所说的'极为清净自在的识之相'，极为清净自在的识即是此相。由于仅是唯识的缘故，除识之外无有珍宝等，故彼极为清净的识如是显现，如前所说。
由于与境相似故为果，如同遍青等定中的彼识。宫殿由主所摄持，如是圆满果的主是谁呢？
所说的'如来住处'，是指殊胜主即佛世尊的住处而非他者的，或是被他加持摄受而非他者。主由于摄持方分的缘故，如是圆满主的方分所需，说'无量菩萨僧众随行'，此有无量菩萨僧众随行。
谁随谁行即是彼方分的意思，无数菩萨也是随行者。唯有他们能在一切方面制止敌对，是彼方分，而声闻等则不是。
如是圆满方分的侍从所需，其后显示天等。大腹行者是大蛇。
那么，如何说是超越三界的境界？超越三界的境界中不可能有天等，因为他们是行于三界中。对此，由于具有如是识的显现圆满执持，故无相违。

།ཡང་ན་དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་ བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཀ་པི་ན་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་ མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་རྣམ་པར་གནས་པར་ཟད་དོ།།དེ་ལྟར་ཞམ་རིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ན་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཡོད་པས་ཞེས་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཟས་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཟས་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཟས་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཟས་ནི་སྲིད་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་དག་ནི་སྲིད་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་འདས་པའི་ཟས་ཀྱིས་ཟས་དང་ བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལ་ཡང་དེ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེས་དེ་དག་དེ་ན་གནས་པར་འགྱུར་བས། གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ ཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཐོགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དག་ཉིད་དྲི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་ཕན་བཏགས་ཤེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལ་གྱུར་པའི་གནས་པ་མེད་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཇོ་བོས་ཕན་མ་བཏགས་ཀྱང་། གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཇོ་བོས་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་ཐ་དད་འདོགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ལས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་གནོད་པ་མེད་པས་ ཕན་པ་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་པས།བདུད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་རྣམས་ ཏེ་དེ་དག་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའམ།གང་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐིབས་ཀྱིས་མནན་ཏེ་རྒྱལ་བས་ན་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀོད་པ་ལས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དམ། གཞན་དག་གིས་བཀོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ དག་པས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནས་ཐམས་ཅད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

或者说那些是化现，如此普遍示现是为了调伏所化有情使其成熟，就像为了调伏迦比那而示现转轮王的眷属一样。或者说那些就是菩萨，只是为了供养世尊而化现为天等身相而住而已。
如此长时圆满是如何显示的呢？说'以法味喜乐大乐显示'，此处应当作'因为有法味喜乐和大乐显示'这样的语法组合。食是住持因，故为教示，由此也得以安住。
不是说已超越三界的境界吗？怎么会有其食？说无漏法也是其食并不合理，因为食是滋养有的，而那些是断除有的因。对此，就像在色界等入无漏定一样。
说彼等以过去食而有食也不合理，因为过去不存在，而且此处也会有此过。因此，由彼而彼等住于彼处，因为非住因，称为圆满教示。
如此圆满教主作何事业呢？说'安住于成办一切有情一切利益'。此是因为有安住于成办一切有情一切利益，或安住于圆满成办一切利益，因为即使入于寂静定者，也由往昔加行力而作有情利益。
如所说圆满事业的利益是什么呢？为了正说此义，说'远离一切烦恼垢染的损害'。烦恼即是垢染，彼等是损害因，因无彼故无彼所生损害。
那么此时有何利益呢？无烦恼所生住即是利益，如主人虽未作利益，但因不作损害而说'主人对我作了利益'一样。或者说获得远离烦恼垢染的智慧。
如是以语无害而作圆满利益时，也无外在怖畏因，故说'遍断一切魔'以显示圆满无畏。一切魔即蕴魔、烦恼魔、死魔和天子魔，是彼遍断彼等，或由何遍断彼等，应作如是语法组合。
彼等即是怖畏因，以彼等被完全降伏故为无畏。如是圆满无畏的处所有何特征呢？说'超胜一切庄严的如来威神力庄严'。
此处应作'因为有超胜一切菩萨或其他所作庄严的如来威神力庄严'这样的语法组合，意思是唯由其威神力而如是显现。因超胜一切处故为圆满处。

།དེ་ལྟར་ གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེར་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན།དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་དེ་དག་ངེས་ པར་འབྱུང་བས་ན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དྲན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐོས་ནས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐོས་པ་རིགས་པས་ངེས་ པར་སེམས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་ བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནས་གང་ལ་ཞོན་ཏེ། ལམ་དེ་ནས་འགྲོ་བའི་བཞོན་པ་དེ་དགོས་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་པོ་བཞོན་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཞི་གནས་ནི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་གཉིས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་བཞོན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་དེ་ནས་དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་གིས་ན་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་དགོས་པས། དེའི་འོག་ཏུ་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྒོ་ནི་སྒོ་མོའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་སྟེ། མཚན་མ་འདི་གང་ལ་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །ཁམས་གསུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ལྟ་ན་མི་སྨོན་ཏེ། འདི་ལ་སྨོན་པ་མེད་པས་ན་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དེ་དག་གི་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་དག་གིས་དེར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕྲལ་བཞིན་དུ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་འོག་ཏུ་གཞི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དཔེར་ན་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ ས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ།རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བཀོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ ལས་བྱུང་བའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་པདྨ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是，对于前往如此圆满之处的道路是怎样的呢？所说'必定生起大念、大慧、大观察'，此中必定生起即是必定出离之道。由念等这些能令彼等必定生起，故念等即是必定生起。
其中大念是闻所生慧，因为闻已能如实宣说义故。大慧是思所生慧，因为以理思维所闻而决定获得故。大观察是修所生慧，因为以修力证悟真如故。念等之大性，是因缘大乘法而生起，是彼之果，为彼所摄故。
如是从圆满道中，乘何而行于彼道，需要彼乘，故为此而说'大止观是乘'。止即三摩地，观即般若。此二自然趣入即是乘，因为由此至彼故。大性如前。
如是圆满乘由何门而入，需要彼门，故此后为圆满门而说'从大解脱门空性、无相、无愿而入'。门即门户，解脱即解脱，即涅槃。
空性等是解脱门。其中空性是法无我，即遍计所执法之无。缘此之三摩地是解脱门空性。相即色声香味触及男女生老死，无此等相即无相。彼即是涅槃，因为彼本性远离一切相故。缘此之三摩地是解脱门无相。
愿即愿望，即所求。见三界为苦性则不愿求，于此无愿故为无愿。缘此之三摩地是解脱门无愿。此中应作如是词句安立：'于此有空性等解脱门之趣入'，因为由彼等而入彼故。大性如前。
如是犹如圆满门之宫殿，彼所依之基础是必要的，为此之后为圆满基础而说'依止大宝莲花王无量功德庄严之建立'。
譬如地轮等依水轮等，或世间宫殿依地，如是大宝莲花王无量功德庄严，其大建立即是安立之殊胜，彼即是此之所依。大性是相对其他建立而言，因为彼依止大宝所成莲花王故。
或者，大莲花即是菩萨等加持所生者，彼等之王，因为从彼最上善根所生故。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བས་དེ་དག་གི་བདག་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དཀོན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་བཀོད་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞལ་མེད་ཁང ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དག་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ ལ་ལེགས་པར་རྫོགས་པར་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བྱིས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ལ། དེར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ གདུལ་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བར་མཛད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་སོ་སོ་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲིན་ལས་འདྲ་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་ལས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་ནི་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་དེ་ཉིད་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བས་ཀྱང་བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་ནུས་ ལ།དེ་དག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དབྲོག་མི་ནུས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།

如来是法王，由于是从其善根而生，故是彼等之主。由于稀有之故，以及超胜一切珍宝之故，是大宝。既是大宝，又是莲花王，是其大庄严。
在依彼所建立之宫殿中，世尊安住。
其后为了区别于其他导师，以及为了令他人生起净信，从世尊功德圆满开始，宣说二十一种功德差别。
'具足善通达智慧'，此说明现证正等觉之功德差别。于此，由于通达所有有为法和无为法，故具足圆满无余通达所应通达之智慧，以及如实了知并具有悲心故。
'无有二种行'，此说明无障碍功德差别。因为凡夫与声闻有两种障碍行故。其中，凡夫之行是轮回烦恼，因为住于其本性故。声闻之行是决定于涅槃，因为背离利他事业故。此中无有二种行。
'趣入无相法'，此说明调伏方便功德。认为此无相法是涅槃，以三乘如应调伏众生之方便遍知故，如是宣说故，于此有趣入无相法故。
'住于佛住'，此说明观察所化众生之功德差别。因为以大悲日夜六时观察世间故。
'获得一切佛平等性'，此说明与一切佛事业相同之功德差别。因为与一切佛事业相同，故获得与彼等平等性。
'通达无障碍智'，此说明断除违品之功德差别。因为现证远离一切烦恼障和所知障之智慧故，断除一切障碍故。
'具足不退转法'，此说明降伏外道之功德差别。因为彼等不能令退转故，降伏彼等而善说正道故。
'境界不能夺'，此说明降伏魔之功德差别。境界即是对境，即色等。由于彼对境是令心迷乱之因，以障碍善法故称为魔。世尊即使是极为悦意之境亦不能障碍，降伏彼等，圆满成就降伏处，故称为境界不能夺。

།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་གསུམ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཚར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དུས་ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལུང་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་གཤེགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཆར་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་ལུས་པར་བསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ། དེ་དང་འདྲ་ བའི་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཁྱེན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་གདམས་ངག་ སྩོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ལ་ནེ་མ་ནུར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་གདམས་ངག་སྦྱིན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་དེ་མཁྱེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདམས་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ནུས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། སྐུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མངའ་བས་འདི ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་གྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་པའི་སྐུས་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་དེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་ལུས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ སྟོན་ཏེ།སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ཏུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

此'不可思议安立'表明宣说法的安立功德之殊胜，因为超越寻思境界而安立故。
'三时平等究竟'表明授记时间的功德之殊胜，因为对现在、过去、未来时间授记无碍故。
'具足遍入一切世界之身'表明从兜率天降下普遍显现的功德之殊胜，因为以化身同时遍满四大洲世界故。
'具足一切法无疑智'表明断除一切疑惑相的功德之殊胜，因为获得断除一切法疑惑的智慧故。
'具足一切行智'表明对一切乘所化众生显现相应身的功德之殊胜，因为遍知一切众生行为，并如是普遍显现身故。
'于法了知无迟疑'表明以极为决定的智慧随宜授予教诫的功德之殊胜，因为对诸法有迟疑者不能随宜授予教诫故。若通达此法并对其了知极为决定者，则能无颠倒宣说教诫，其他则不能。
'具足无分别身'表明具足无烦恼身的功德之殊胜，因为身不迷惑于分别，无烦恼、业及生的烦恼，故此具足烦恼不能分别的身。
'一切菩萨正受智慧'表明令佛种不断的功德之殊胜，因为诸菩萨为令佛种相续不断而修行，其他则不然。因此唯彼等正受智慧。
'佛无二住究竟到彼岸'表明以佛自性身安住的功德之殊胜，因为如来法身相无差别故。佛无二住即法身，即真如，以其相无差别故能断除一切分别生起，因为以缘此三昧而恒时安住故，并且到达彼岸故。
'如来不共解脱智究竟'表明如来以圆满受用身安住的功德之殊胜，因为以各别相续门中圆满受用身，究竟诸如来不共令一切众生解脱的智慧故。佛圆满受用身即于清净佛土眷属会中，令诸菩萨各别领受圆满法受用的智慧，因为究竟彼故而如是称。

།མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།།མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ ལ་ཆོས་ཀྱི་དམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་པ་སྟེ།དེ་ནི་ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་གཞི་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཇིག་པ་དང་། ཆགས་པ་དག་ན་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གཏན་དུ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཏེ། དང་པོ་བསྟན་པའི་དོན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉི་ཤུས་ནི་ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ ཏེ།ཤེས་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དག་པ་ལ་ཤེས་པ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། ལ་ལར་ཐོགས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མི་མངའ་བ་དང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་ བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་ལས་དབེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ངོ་བོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ།།སངས་རྒྱས་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དག་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཕགས་པ་དང་། ལྷ་དང་ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་ གིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཁྱད་པར་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཅན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ།ཁྱད་པར་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་གོམས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པའི་ རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་བསྟན་པ་དང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་གཞན་དག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ གྱི་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以'无边无中的佛陀证悟平等性'这句话表明了特征功德的殊胜性。'无边无中'即是如来，因为具有远离有为法和无为法边际的特征，以及具有境界无有间断的特征。'证悟平等性'是因为完全了知有为法和无为法，且于此亦无有任何烦恼。
'具有殊胜法界'这句话表明了获得果位功德的殊胜性。此中具有清净的殊胜法，这是修道的果位。
为显示功德永不穷尽，故说'遍及虚空界，直至最后际'。因为是自利利他的基础，故为功德不尽的殊胜性。如同虚空界毁坏与形成时亦不知穷尽，如是此功德永远不会穷尽，因为直至轮回际际都在利益众生。
以另一种方式宣说开示，首先宣说的内容由余下部分解释。如是，以二十种功德殊胜性说明'具足善巧证悟智慧'，这是善说法性。
以'于所知无一障碍'的功德殊胜性而言，声闻们的智慧对于远离境界和时间的对境，以及佛陀无量清净的法分，因为智慧不能趣入而有所障碍。如来则不同，因为对于无量的一切境界、时间和种种差别事物，无有执著且无碍趣入。如是，因为完全了知事物自性、不了知以及二种行为皆不存在，故无有二种行为。因此具足善巧证悟智慧。
以'通达最极清净'的功德，于有无二相远离一切垢染的真如，以自性通达遣除一切分别的本质后，亦令他人通达。
以'佛陀事业相续不断'的功德，利益众生事业相续不断，任运成就圣者、天人及梵天的住处。
以'依止法身及意趣事业无差别'的功德，一切诸佛的真如即是清净智慧，具有利益一切众生安乐的意趣，以及以圆满受用身和化身二者行持他利，故无有差别。
以'修习一切障碍对治'的功德，通达证悟了远离一切障碍的圣道修习，此为一切烦恼障和所知障的对治。
以'一切外道不能胜伏'的功德，因为教法和所证法不能被他人推翻。
以'生于世间不为世法所夺'的功德，不能被得失等八种世间法所夺。

།ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས། རྟོག་གེ་ལས་འདས་པ་བྱིས་པའི་བློས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ བརྗོད་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་དུས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་པ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཀུན་དུ་ སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་མདོག་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བདག་ལ་ངེས་པ་བཞིན་གཞན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་ མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐལ་བ་འདྲ་བའི་ལུས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འོངས་པ་ན་ཆོས་འབྱུང་བའི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་རྡོ་ཕྲག་གསེར་གྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ཕྲ་མོ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་ འདས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་མི་རྟོག་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གྱི་མདོག་ ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་སྟེ།མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟོག་པར་མི་མཛད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཚད་མེད་ པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་།སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དག་གིས་རྒྱུན་ མི་འཆད་པར་བརྒྱུད་མར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་འདྲེས་ པ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པ་འདྲེས་པ་མེད་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི། ཐོག་མ་ དང་བར་དང་ཐ་མ་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པར་ཉེ་བར་ གནས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར།དེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་དང་། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །མི་ཟད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེས་ན་ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བར་མ་ཆད་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

以建立法的功德，即是十二分教法，超越寻思，非是凡夫智所能了知，以宣说自相共相而建立故。
以授记功德，即是宣说三世诸法生起与将生，即宣说生生世世相续故。
以于一切世界示现圆满受用身及化身的功德，即是于一切世界随所化众生而示现如琉璃等色身故。
以断除疑惑的功德，即是如自己确信般能令他人生起确信的因由故。
以种种行为的功德，即是随所化众生而示现相应之身以摄受故。
以未来法生起智慧的功德，即是如石中有金种子般，完全了知声闻等境界所不及的微细善根种子故。
以随欲乐而普遍示现的功德，即如如意宝珠虽无分别，然以如来加持力及自己信解力而见如来身如金色等，如经中所说'如来无分别，无妄分别'等。
以无量身调伏众生的功德，即是菩萨以无量身为调伏众生而作加行，此由如来力而听闻正法、思维、修习次第获得殊胜智慧的诸菩萨们，以利益及付嘱而相续不断传承故。
以法身波罗蜜平等成就的功德，即是法身无二，于佛地布施等一切波罗蜜平等成就故。
以佛土不杂随欲示现的功德，即是依众生意乐而示现佛土金等自性不杂无杂故。
以三身皆无处所间断的功德，即是离初中后际的三身本性，于诸佛土中一切处所无有间断平等而至故。
以住于轮回边际为一切众生作利乐的功德，即是法界极清净住于轮回边际故，其随顺因即经等诸法，随诸所化众生时而后住，及彼时近住故。
以无尽性功德，即是由法界所安立的功德如虚空无边际故，从法界中于轮回边际作无边众生利益的加行相续不断故，是为功德无尽性。由此无尽功德，故称具善通达智慧，于无间亦当如是配。

།འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཐོག་མར་སྨོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།འཁོར་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་བཏུལ་བས། དེའི་སྒོ་ནས་དུལ་བར་འཁོར་རྣམས་དུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གུས་པར་མི་ བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་ན་དེ་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྲིད་དེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འགལ་བ་ཅི་ཡོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཤད་པར་གྱུར་ན་ནི་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ དག་དེ་ན་འཁོད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལོང་བ་བཞིན་དུ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མི་མཐོང་བས་འགལ་བ་མེད་དེ།གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གིས་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ངོ་།།ཅང་ཤེས་པ་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ གྱི།དེའི་རིགས་འཚོ་བ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཏེ། ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་།བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། སློབ་པ་ཞེས་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་བདེ་བར་ཕྲད་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་ནི་མདོ་སྡེ་དུ་མ་དང་པོ་དང་བར་དང་ཐ་མར་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ནི་དེའི་དོན་ཀུན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོས་པའི་དོན་ཀུན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པའི་དོན་བསམ་པ་ནི་གཉིས་ ཀས་ཚིག་དང་།དོན་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཉེས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ་ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ན། འཕགས་པ་རྣམས་དེའི་ ཆོས་ལས་འདས་པས་དེ་མེད་པར་བཤད་དོ།།ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མང་པོ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་མགྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ནི་དོན་ཆ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

以圆满眷属为所依，首先提到声闻僧众，是为了消除对大乘有怀疑者的疑虑，为了成就菩萨不定种性者的顺缘，为了调伏眷属中的行者，由此使调伏的眷属得以调伏，为了使清净的声闻们断除我慢，为了菩萨们对声闻生起恭敬，因为经中说'菩萨也不应不恭敬声闻'，正因如此，其他人也应对他们生起恭敬，所以宣说他们的功德。
不是说'极为清净并具有自在的识之相'吗？如何会有声闻存在呢？因为相违。若问有何相违？答：将导致与菩萨同等见解之过。若说他们也能见到，则确实相违，然而他们虽住于彼处，但因缺乏能见之资粮，如盲人一般，不见如是境界，故无相违。如见金等为炭等一样，是因各自见到他人的缘故。或者说，稍微见到佛陀加持的境界。
所谓善解，是指不违背学处者，因为不是野蛮人，如善解的马。佛子是依如来教法力而生起圣道，并非因其种姓而活命，因为经中说'世尊之子从言教而生，从法而决定生起'。心极解脱是从三界贪欲中解脱，因为经中说'离贪欲之心得解脱'。
慧极解脱是从一切烦恼性无明中解脱，因为经中说'无明灭故慧得解脱'。极清净戒是具足六支戒，六支即：住于具戒、守护别解脱戒、仪轨行为圆满、于微细罪见为可畏、于诸学处善加受持而学习，如经中所说。另一方面，是因为获得无漏戒。
令求法者欢喜相遇，是因为无寻过之心，以及完全断除不良威仪。多闻是因为听闻并受持众多经典的开始、中间和结尾。总持多闻是因为总持其义，为了总持所闻之义。思惟所闻之义是因为以二者宣说文句和意义。
善思所思、善说所说、善作所作，是说凡夫们是恶思所思、恶说所说、恶作所作，而圣者们超越此等法，故说无此等过失。慧迅速是因为迅速趣入如来教法。慧敏捷是因为趣入其中众多义理，趣入众多称为敏捷。慧锐利是因为趣入细微义理。出离慧是因为获得出离轮回的智慧。

།ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ལ་དབབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། གང་དག་ལ་དེ་དགོངས་པ་ཅན་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ནི་དྲིས་པ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས རབ་ཟབ་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ནི་དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པས། རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་གསུམ་དང་ ལྡན་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིག་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིག་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་ པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིག་པའོ།།ཚིག་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་གཤིན་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མྱུར་ཞིང་མཐའ་བཟང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བཞིན་ དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲོགས་ན། བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསླབ་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཆེན་པོ། །སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བཟོད་པ་དང་ངེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ ལྡན་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདུད་ པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཁ་ཅིག་བརྙས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་།རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་སྐད་ཅིག་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྔགས་ པར་བྱ་བ་ལ་ཆེ་བ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཉིད་བརྗོད་དེ།གྲངས་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པ་སྨོས་པ་ནི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་ ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཉན་དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་ནས་འོངས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོ་མི་ཆོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནས་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཀྱང་འོངས་ ཤིང་།མཐུ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ན་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་མི་བྱ་བར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་དེའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མཉན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于具有决定了知的智慧，所以是具有涅槃意趣的。决定了知即是确定了知，即是涅槃。对于那些具有此涅槃意趣决定了知智慧的人们，称之为如是。
智慧广大是因为对于所问之事的决定无需依赖他人。智慧广阔是因为圆满具足广大神通。智慧深邃是因为他人难以测量其深度。
无与伦比的智慧是因为超胜于钝根声闻。如同珍宝般的智慧是因为能获得最胜义利，故如同珍宝。
具足三明是因为获得无学三明。无学三明即是：宿住随念智现证神通明、死生智现证神通明、漏尽智现证神通明。
获得安住此语之最胜是因为获得不退失禅定。如同良田般迅速结出善果，以及于一切威仪中安住正知，以及以忍受痛苦而不惊怖故安乐，以及圆满成就诸学处，依次应知以'大善修习功德'、'威仪寂静圆满'、'具大忍决'、'善入如来教法'等语分别。
宣说菩萨功德的必要是：为了遮止某些人轻蔑长期修习梵行的声闻，因为经中说即使是长期修习梵行的声闻也应当礼敬诸菩萨；以及为了生起净信，想到若仅是菩萨尚且如此，何况诸如来。
关于赞叹菩萨，以三种殊胜宣说诸菩萨的殊胜性：以数量殊胜故无量；以功德殊胜故如'善入大处'等经文所说；以事业殊胜故能息灭一切有情的一切损害，因为菩萨地中说是为一切有情利益而行。
提及从不同佛处聚集，是为了对治由于不求义利、懈怠和我慢而不亲近听法者。因为为求听法而从他处而来，并非为了讨好他人，且从其他世界远处而来，又具大威力，何况其他人岂能不亲近。
功德殊胜性应当以九种殊胜了知：以大精进殊胜故，为救护一切有情而善入大处，此即是诸大菩萨所行。此即是大乘，因为精进善入是为此故。以大因殊胜故，由闻思修次第决定出离十地等大乘法故。

།དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག བཞིན་དུ་འཇུག་པས།བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་བདུད་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བདུད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྒྱངས་བཅད་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འཆལ་བའི་ཚུལ། ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་ལྔ་ནི་འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ པ་དག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཐོབ་པས་བགྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་དག་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བགྲོད་ པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བགྲོད་པ་ནི་ལམ་མོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ལ་དག་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བགྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་དག་ ལ་འདི་ནས་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་གང་གི་རྒྱུ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པའོ།།ས་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་པ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པས་དེ་ཐོབ་པ་ལས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དུ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།མཚན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནི་འཁོར་དེའི་ནང་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤིན་ཏུ་འདུས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་བཤད་པའི་ གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་གནས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མངོན་པར་འདོད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད། འཇུག་པར་བྱེད། ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་ནན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ ཀྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འཁོར་དེའི་ནང་དུ་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེར་མིང་དེ་ཞེས་ བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་གྲངས་དང་མིང་དང་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

由于大缘故，对一切众生获得自他平等性，以慈等平等相应故。由于大时故，于一切时如同一刹那般趣入，断除一切劫与非劫分别故。由于大无欲故，舍弃一切执取而降伏一切魔故，如经中所说：'海慧菩萨，当其不求一切执取之时，即是降伏魔军'等。由于大作意故，远离小乘作意故。由于大开示故，以大乘法味之喜乐开示故。由于大清净故，以三业清净而超越一切怖畏故，因为无破戒等恶趣怖畏等因故。
五种怖畏是：无生计怖畏、无诵怖畏、死亡怖畏、恶趣怖畏、大众中怯懦怖畏，这些唯有获得清净增上意乐地才能断除。由于大观察故，获得受记一切智地而成为一道故。因为在七地中是有功用而起，故非一道。道即是道路。由获得此故，与其他菩萨成为一道，如经中所说：'于某些人有不退转地一道'。
从此开始，以大悲心与大慈心，能现前息灭一切众生的损害因缘等。彼地即是大悲与大慈，以此二者能息灭损害等一切损恼故，能息灭贫穷等诸苦故。以此二者多作利益众生事业，故由获得此而成为大。功德圆满三昧极为摄略。由获得此故，菩萨之名号亦如是称，名号是由法性所显故，如慈氏般。
宣说其名号是因为他是其眷属中的上首故。对菩萨极略开示，是因为这是所说之处故。为何声闻非是处耶？菩萨们因欲证一切智果位而于如是法相生起胜解、趣入、精进，并以精进修行，而声闻因无一切智分故，纵有胜解亦不能以精进修行。那么为何如是成为所说之处？因为宣说其在眷属中的殊胜性故，如前所说。或者是针对彼处某某名号的诸菩萨而说，故无相违。佛地以数、名、摄、抉择分别四相而安立。

།རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ངེས་པར་ ཟིན་མོད་ཀྱི།ཡང་སྨོས་པ་ནི་ཉུང་ངུ་དང་མང་པོས་མ་ཡིན་གྱི་ལྔ་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ནི་དོན་དམ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པ་དང་།སྤྲུལ་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དེ་དག་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དེ་དག་གི་ས་ནི་བགྲོད་པའི་ཡུལ་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་དབྱེ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྡུས་པ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་ བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས།དོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་ སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གང་དག་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་མ་གཏོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ བཅོ་བརྒྱད་དང་།ལམ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དག་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་མངོན་པར་ ཤེས་པ་དང་།ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི། འདི་ལ་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཆར་གྱིས་བསྡུས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེ་ན་ནི། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཡིན་པས། མེ་ལོང་ ལྟ་བུ་དང་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཆར་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ དང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ།།ཤེས་པ་བཅུ་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ།།བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ བསྡུས་སོ།།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །མཚན་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

虽然仅仅通过显示自性就能确定数量的差别，但是再次提及是为了表明不是通过少或多，而是仅仅通过五种来显示。
法是以持有自相的意义而成，而不是以产生可爱的异熟果的意义。
佛有三种：胜义、圆满受用、化身，这些将在下文解释。
彼等之地是所行境，因为不分别自性和果的安立，一切法都是彼等的境界。
正因为如此而说'摄'，因为安住于彼之自性。
一性是以自相所摄。
其中四念住是由择法智所摄，因为对身等进行观察。
四正断是精进的自性，而诸精进也为如来智慧所摄，因为是无舍无立的特征，故为平等性智所摄。
四无量和四神足是三摩地的自性，故为择法智所摄，因为经中说'是诸三摩地门的所依'。
其他诸如禅定、解脱、三摩地、等至，以及三摩地、陀罗尼门，除了漏尽智、神通神足外的诸神通，同样地无烦恼、愿智、无碍解、不忘失、十八不共佛法，除了道智、遍行、漏尽智力外的其余诸力，也都是由择法智所摄。
神足神通是由成所作智所摄。
漏尽智通和漏尽智力，若欲说是漏尽相续，因为是'此中有诸漏已尽'之义，故为四智所摄。
若说是涅槃，则因为是诸漏已尽，故为大圆镜智和平等性智所摄。
遍行道智力为四智所摄。
慧根和慧力为大圆镜智和平等性智所摄。
觉支和道支为平等性智所摄。
十智中的苦智等诸智及无漏诸智，为大圆镜智和平等性智所摄。
不忘失法性为大圆镜智所摄。
断除一切习气相续为法界清净和大圆镜智所摄。
无漏诸波罗蜜多也为法界清净和大圆镜智所摄。
有漏诸法为最后二智所摄。
相好为成所作智所摄。
由于已说诸智所表征的心心所聚，故其他佛法也应配合。

།ཆོས་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལས་རྒྱུ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ དང་།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པས་ཐོས་པ་མ་ལུས་པར་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་། གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཐབས་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུའོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།།རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཡོད་པ་དང་། སྐལ་བ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ པ་དང་དེ་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་རིམ་པར་བྱས་པས། རང་བཞིན་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཅིག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་དེ་ནི།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྡུས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྤངས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་འདི་སྙེད་ཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་དག་ཐོས་པའི་བག ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་མ་ལུས་པ་བསྒོམས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ།རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་ མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ངར་ འཛིན་པ་དང་།ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པ། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་མི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་མ་ལུས་པའི་གནས་དམིགས་པ་མ་ལུས་པ་བསྙེལ་བ་ མི་མངའ་བ་ཤེས་བྱ་དང་།རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་མ་ཞུགས་པ། ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

五法是从因和果以及其分类的角度而建立的。其中，因是圣法生起的因缘，所以是清净的法界。果是圣智，因为缘于彼而生起，并依于彼。其分类有四种。这些也是从如何生起的角度而建立的：缘于法界而完整地受持所闻、对一切众生获得自他平等性、善巧宣说正法的方便以及利益他人的因。
从另一个角度来说，如来是从自性、因和果的角度而建立的。如来的自性是具有真如清净的特征，以及缘于彼的无分别智殊胜的特征。因是对一切众生平等性智殊胜无量随行。果是利益他人。这又包括对有缘众生和无缘众生的观察以及与之相应的事业成就。
从另一个角度来说，通过建立一切佛的次第，有自性身、圆满受用身和事业成就身，分别对应两种、两种和一种。那平等性智，虽然是缘于如镜智的，因为其特征是转染污意，但是唯为圆满受用身所摄，而如镜智则因其不动性而为法身所摄，因此平等性和妙观察智是圆满受用身的因。
其中佛地是果位，该果也是智慧和断除的自性。所断即是清净法界，这是因为已断尽一切障碍。智慧有四种，即如镜智等。在此，为建立一切佛法无余，佛地仅此而已，如前所说，以听闻一切法门的习气圆满成熟为因，为了恒常生起一切众生的利益安乐而安住，具足无量三昧、陀罗尼门以及福德智慧资粮，远离一切所知障和烦恼障的清净法界，是一切法的真如无颠倒自性，是生起一切圣法的因，是一切如来的自性。
如镜智远离我执、我所执以及所取能取分别，境相和行相圆满无缺，远离一切烦恼垢染和分别，不动摇，是一切智慧之处，无有忘失一切所缘，不入所知与行相差别，是一切智的所依，是分别处转依的自性，缘于真如，是无分别智。

།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན།བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུས་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཞུགས་པ་དང་ལྡན་པས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ།གཟུགས་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟུངས་ དང་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ། སྐུ་བཻ་ཌཱུརྱ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་རབ་ཏུ་ སྟོན་པའོ།།བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐབས་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྒལ་བ་དང་།ལན་དུ་བཅས་པ་ནི་གལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར། སྣ་ཚོགས་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཤེལ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དཔེ་དང་པོ་སྟེ།གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་ཡོད་ཀྱང་དེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སྣ་ཚོགས་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་ལ་རང་གི་ངོ་ བོ་ལྟ་བུ་འགོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། གྱུར་པ་དང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་དག་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ན་ཡོད་པ་ནི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་སུ་ གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།བརྗོད་པར་འོས་པའམ། བརྗོད་པར་ནུས་པའམ། བརྙེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེས་ཤེས་བྱ་བའི་གསུམ་པ་ནི་རྒྱུའམ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་སྟེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ནི་ནམ་མཁའ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེས་དེ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཚོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མཐོང་བས་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཀུན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ཏེ་རོ་གཅིག་གོ། །གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་པས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །རོ་ནི་སྙིང་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་རུང་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ལྡན་ལུས་ཅན་གྱིས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར ལ།དེ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ།

平等性智慧是菩萨证悟时，获得自他平等性的智慧，以此为所缘，由于具有从上至上修习的殊胜，具有慈悲心，趣入不住于佛的涅槃，显现种种色相身的方便而建立。由于是烦恼意转依的自性，故与镜像智有差别。
妙观察智是一切陀罗尼、禅定、三摩地、等持的源泉，无碍趣入一切所知的种种相，成为显现如琉璃身等的方便，是断除一切疑惑的因法的开示。
成所作智是为了在一切世界中如实成熟所化众生，以无量不可思议的种种方便，专一致力于利益他人。
依法界清净相而作法界决择的分别问答：如果如来是法界自性，法界即是如来，这是一切法的共相，而一切法各异，则与之相应的法界如何不成种种？若是种种，如何清净？如同水晶依附种种而成种种，非为非种种，这是问难。
为了断除这个问难，首先以虚空为喻，虽遍一切种种色相，但不能被其所诠表。种种是由同类与异类差别的区分。相是能造成相似，因为在心识中安立如自性的缘故，这是词义。
色所成即是色相，'所成'、'相'等词是'相'的异名。遍一切是因为遍及一切有身者。不可诠表是指不能被种种色相所诠表，即不应诠表、不能诠表或不可得。
由此所知的第三是因或如是事，种种色不是虚空种种的假立因，也不能显示其为种种，因为它不是如此相故。若说因见到虚空显现种种而假立为种种，则如同杖等一样只是假立而非实有。
仅仅假立并不能如此，怎么说呢？虽然遍一切但非种种，是一味。虽与种种色相关联也不成种种，也不舍离自性即一性。味是指精要和自性，即无差别相的意思。
如是诸如来的清净法界也是如此，譬如虚空，无论是实有还是非实有，虽与一切有身者相应，但不因有身者而有差别，也不能假立。

།ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། འདི་རང་གི་ངོ་བོ་འདོར་ཞིང་ངོ་བོ་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་མོད་ཀྱི། ནམ་མཁའ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་མོད་ཀྱི།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེལ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ པ་ལ་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་ནམ་མཁའ་ཡང་དུ་བ་དང་། ཁུག་རྣ་དང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དུ་བ་དང་། ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཡིན་གྱི།ནམ་མཁའ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་འཇུག་ལ།དེ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྤྲིང་ཡིག་གི་ཡི་གེ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་དེས་དོན་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བརྗོད་པས་བརྗོད་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་འདྲི་བ་བཞིན་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རི་མོ་འབྲི་བར་བྱེད་པ། དེ་བས་ཀྱང་བློ་གྲོས་རྒྱ་ མཚོ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་བརྗོད་པས་རྣམ་པར་རིག་པར་མཛད་པ་ནི་ཆེས་དཀའ་བ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤེལ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་རུང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མ་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དཔེ་གཉིས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་ པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་དེ་ཐ་དད་པ་ལྟར་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་ན་ནི་ལུས་ཅན་ཉིད་དང་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་དང་གཟུགས་ནག་ནོག་དུ་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།

虽然有安立名言，但仅此而已，并非舍弃自性而取他性。如同所说：'虽说虚空虚空，但虚空是不可言说的。同样，虽说空性空性，但空性是不可言说的。'
对于'由于与种种所知相关联，故法界如水晶般成为种种'这种说法是不确定的，因为虽然虚空不是种种，但也见到与种种色法相关联。
若说虚空也因与烟、雾、云等相关联而显现为种种，这也不合理。由自分别力而显现烟、雾等的那些才是种种，而虚空则不是，因为它是不显现的。同样，由自分别增益力而显现色等的那些才是种种，而清净法界则不是。
虽然法界非种种且不可言说，但其境的种种说法也可运行，虽然彼为种种，但不会成为种种之过失，因为是不可言说，且言说是假立的境。
因为是了解之因，所以所说之法不会成为无义，如同见到书信文字而由此了解意义一样。
诸如来以大悲随顺因缘，以言说宣说不可言说之义，这如同在虚空中绘制种种图画般稀有。如《海慧经》中说：'譬如有人在无形、不可示、无碍、不可了知的虚空中以种种颜色绘画。海慧，诸佛世尊证得不可言说之法后，以言说令其他众生及其他补特伽罗了知，这是更为难行。'
水晶因为也是法界自性清净，所以不适合作为比喻。因相对于二者或任一者都不成立。
若问：清净法界存在于一切所知中，由于与贪等烦恼垢相关联，怎么不成为不清净，如同其他心与心所聚一样？这是诘难。
为了完全断除这种诘难，故有第二个虚空比喻，即'譬如虚空'等。
所谓'无差别趣入'中的无差别是指非各别，即属于其范畴，而非如差别那样可说为即是彼或异于彼。若成为无差别，则会成为有身性与无分别性之过。
譬如虚空虽遍在一切色法中，但不为色法过患所染。色法过患即是贪嗔近行因，是种种青等。
另一方面，云、雾及黑暗等形态，因为是不清净性而应当断除，且因为成为清净见生起的障碍，所以是过患。

།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་ངོར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲོ་གདགས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་མི་གོས་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཐ་མི་དད་པར་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཅི་འདྲ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ པར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་དེ་དག་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འདི་གང་གིས་མཉམ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པས་འདི་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་ངོ་བོའི་སྐྱོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གྱུར་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་མཉམ་པ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ངོ་བོར་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དག་ལ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། ཐ་དད་པ་མ་ ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གོས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ལ་སྐྱོན་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བས། དེའི་ རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྒྲར་བཏགས་ནས། འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་གཏོགས་ པར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཅེ་ན། རང་གི་རྟོག་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་རྣམ་པར་མ་དག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རང་གི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པའི་མིག ཅན་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མི་གོས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

从一个方面来说，依据他人所知而在所知上增益，由于自性本来清净，所以也不被其染污，如是法界清净也是如此。
由于与一切众生心平等性圆满而无差别进入，这是说自心圆满清净、恒时自性光明且自性清净，如是一切众生之心也转为自性清净，与此相同。
心的自性即是真如。由此而平等，如经中所说：'此由何平等？由空性平等故此平等'等。
心的自性即是心的法性，正因为如此，为了显示是其法性，而说心平等性作为本质的缘故。其所转即是圆满转，即是清净。这是自性清净。虽然是自性清净，但此时是由离开暂时垢染而安立。
从一个方面说，唯有心平等性是圆成实，因为是圆成实的自性故。第三是如此本质，一切众生与心平等性的圆成实相，如是于一切众生心中无差别地表征。
从一个方面说是本质，以圆成实相于一切众生心中以无差别本质而入为表征。由说无差别性故，也不被众生过失所染，因为自性清净故。
过失即是贪等，因为使心染上过患，且使之成为有垢。这些也是由分别力而生，因非其自性故是暂时的。
正因如此应当断除，因为自性是不能断除的。基于此义，将法性心安立为心的名称后说：'此乃自性光明'，因为除了法性心外别无自性光明心故。
那么，众生如何有贪等？因为生起自己分别的力量，这也是因为未断颠倒，这又是由无明的力量。
如是所说：如同虚空虽自性清净，对于眼根未清净者因翳障等损害而显现不清净。如是法界清净也是由自分别所引发的贪等因缘、无明翳障所损害的具眼者，虽自性清净却显现颠倒。而具有一切种清净智慧眼者则不如是染污。
法界清净也是一切种清净，无有诸如来差别而说为法身。因为一切时中如是而有，故胜义中称为如来。
正因如此，由于也存在于一切众生心因中，故说一切众生具如来藏。

།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྐྱིད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་སྣོད་ཆག་པའི་ཟླ་བ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཉེས་པས་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་འབྲེལ་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་དག་པ་མེད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དཔེར་མི་རུང་ངོ་།།བསམ་པ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་དོན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་གོས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འདིས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་པ། དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་འོན་ཏེ་དེ་འབྱུང་ན་ནི་རྩོལ་བ་དང་ བཅས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་ འབྱེད་པ་ཡང་རིགས་ན།ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟར་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་གང་གིས་ན་གོ་འབྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེ་བ་ན། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གོ་འབྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནས་བསལ་ཏེ། གཞན་གྱིས་གོ་འབྱེད་པས་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ནམ་མཁའ་ ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་འགག་པ་ན་གཞན་གྱི་གོ་འབྱེད་པས་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ནམ་མཁའ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་གདགས།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོས་ཇི་ཞིག་གོ་འབྱེད་ཡོད། ནམ་མཁའ་ནི་རྩོལ་བ་ཡང་མེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་ མེད་ཅིང་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འདི་ལ་ནི་གོ་དབྱེའོ།།འདི་ལ་ནི་གོ་མི་དབྱེའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ན་དེའི་རྩོལ་བ་མེད་བཞིན་དུ་བྱུང་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་ བུ་རྣམས་ཀྱང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་བྱེད་དོ།།ནམ་མཁའ་སྨོས་པ་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ གནས་པ་ན་ཡང་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་རྣམ་པར་གཤེགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནི་མེ་ལྟ་བུའི་ ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ།།སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་། ཐུགས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གང་གི་བྱ་བ་སྟེ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་ཅིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།

虽然这存在于一切中，但由于众生自身的痛苦力量增长，如同盲人见不到太阳一般，如同所说的'如破碎容器中的月影，因众生过失而不显现'。
关于此，法界由于与贪欲等垢染相连，故非清净。如同心与心所。对此所说，虽然虚空与色等垢染相连，但无不清净，故为不定。
同样，心等的法性虽与贪欲等相连，但也非不清净，故不能作为比喻。意念不清净的含义是，由于其本性不明显，故承认法界也是不清净的。
已经说明，清净意念者由于远离贪欲等垢染的联系，故不被染污。由此说明，如同虚空等一样，一切法界由于存在，故不被众生过失所染污。
一切远离所计法者，由于完全存在，故无需证成。
若问：如果诸如来是法界清净的自性，又因为是无戏论的本性故无功用，那么利益众生的事业、因缘、智慧如何生起？若生起，则因有功用，如何是如来真如之相？
为了回答此问，故说：'譬如虚空，虽开显一切身语意业'。首先，身语业因为是有形体的，开显是合理的。
对于意业如何开显？因为无形体，则无阻碍而开显。
对于不造成生起障碍者，即是开显。对于有阻碍者，虚空开显即是不造成生起障碍，因为当其生起时，无障碍而生起，故说其开显。
另一方面，除去有阻碍的事物，由他者开显，故将其所具有的法安立于虚空。同样，意业灭时，由他者开显，为何不将其所具有的法安立于虚空？若非如此，遍一切处的事物如何有所开显？
虚空既无功用也无造作，于虚空中也无'此处应开显，此处不应开显'的分别。
同样，月亮、太阳、灯等光芒出现时，虽无功用而生起后照明色等，如意宝珠们也无功用而随众生意愿满足所求。
提及虚空仅作为比喻，应当应用于一切。
同样，如来法界清净，安住于其自性时，虽无功用而成办众生利益。
因此，诸如来界清净及一切智慧、化现、成办众生事业之开显中，一切智慧即如火智等。一切化现即身、语、意的化现。成办一切众生事业即成办并完成任何众生之所作、所需。

།དེ་དག་གོ་འབྱེད་པ་ནི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྩོལ་བ་ཡང་མེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་དམིགས་པ་ལས་དམིགས་པ་གཞན་ལ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྤྲུལ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་།སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་གོ་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་མངོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་རྩོལ་བའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སྔོན་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འཁོར་བའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཇི་སྲིད་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན བྱེད་པ་འདི་ཉིད་དེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་འདི་ནི་མཛད་དོ། །འདི་ནི་མི་མཛད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྔོན་འཕངས་པའི་དབང་གིས་བསམ་ ནས་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་སད་པ་དང་།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལྡང་བ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་ལས་དཔེར་ན་དགེ་སློང་གཎྜཱི་བརྡུང་བ་ལ་བབ་ཀྱི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། འགོག་པ་ལ་ སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེའི་རྣ་ལམ་དུ་གཎྜཱིའི་སྒྲ་མི་གྲག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཐ་མི་དད་པར་འདུག་པ་ཡིན་ན། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བའམ།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཤེས་བྱ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འདུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྣང་འཇིག་པ་ཡང་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འདུག་ཅིང་དེའི་གོ་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འདུག་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།

对于开显这些的解释是：因为这些生起时有因缘之事物趋近的缘故。'无有勤作，亦无造作'等，是作意，即心从所缘转向其他所缘。造作即是心的转动。
另一方面，智慧化现、圆满受用以及化身的自性成办众生事业的一切因缘开显，由于其无尽性而广大，以及无碍的缘故，如同无分别，也是由其力量而生起。
此中所说：如同虚空等对色等的生起开显等作用，虽无我执、我所执的勤作等戏论，然而一切差别作用显现。如是，如来于无漏界中，虽于一切种离我执、我所执的勤作戏论，然由往昔所作力，智慧、化现及成办众生一切事业亦得生起。
具足一切相好庄严，住于轮回边际劫中，安住法身故虽无分别，然以往昔愿力，以一切智慧化现成办众生利益，此即是如来不可思议的本性。
尔时如来虽无'此应作'、'此不应作'等分别，然由往昔愿力，如同从睡眠中醒来，或从灭尽定中起定一般，如前所说诸事业显现。如圣者《海慧所说经》中言：'譬如比丘加持至击犍稚之时，入于灭定，虽耳不闻犍稚声，亦无分别，然能起定'。
若法界清净随顺一切所知且无差别而住，由与彼无差别故，彼亦应如是生灭，或由无生灭故，彼不与所知无差别而住耶？譬如虚空中显现种种色法之生灭等。
此中所说：如同色等虽有生灭，然与彼无差别而住且具开显性的虚空，无有生灭。如是清净法界趣入开显智慧、化现及成办众生一切事业，与彼无差别而住，然亦无生灭。
正是基于此义，说'文殊师利，无生无灭是如来的异名'等。
色等在胜义中亦是真如体性故无生等，但在世俗中安立。正因如此说'显现'，意为是世俗而非胜义。智慧化现等一切亦复如是。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་ནུབ་པ་སྣང་བས་དེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ཡང་སྣང་འགྲིབ་པ་ཡང་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་ཉིང་ཁུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ ལྟོས་ན།ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྙིང་ཁུ་ཡིན་ཏེ་མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནི་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་འགྲིབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་མེད་དོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་ན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཞུད་ཅིང་བྱོན་ན་ གོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཕལ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པ་དང་།སྐྱེ་བ་དང་སོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འམ། དེ་མེད་ན་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡང་ མེད་དོ་ཞེ་ན།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་གཡོ་བ་རྣམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་འགྲོ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །མུ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཡང་ན་དུས་སམ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་སྒོ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའམ་འོང་བ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མུ་མེད་པ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་གཞན་ དུའོ།།འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནས་འདིར་རོ། །གཡོ་བ་འམ་འགུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དག་གོ། །དེ་དག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ལུས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ འཐོབ་ཀྱི་ལུས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་དབང་དང་།དེའི་བྱིན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེས་ན་གང་གིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

如果法界遍及一切处，那么如来的教法也显现有兴盛和衰落，因为二者无差别的缘故，也应该同样有增长和减少，因此将导致没有清净的过失。
譬如在虚空中显现种种色相的增长和减少等等。
与此相似，如来教法的精髓即是如来教法本身，相对于其他外道的教法而言，因为是最殊胜的缘故而成为精髓，如同酥油的精华一样。
在清净法界中既无增长也无减少，这是说如来教法在胜义中因为是法界的自性，所以没有增长和减少。
在世俗谛中则如同色等一样是存在的。这些法界的自性在真实中是无体性的缘故，如同虚空般没有增长和减少。
正因为如此说'显现'，因为无有显现的识的生起，所以是世俗显现，而在真实中无戏论体性的法界则不是这样。
如果如来为了利益众生而来去，那么法界因与之无差别的缘故，也将导致有来去的过失，如同凡夫一样将无清净性，有生等过失，或者如果没有来去，则在其他方所也将无法利益安乐众生。
譬如因为虚空无边际的缘故，虽然十方所有色法的运动无边无际，但虚空却无来去等等。
如同虚空无边际一样，世界也是无边际的。因此色法的色相无边是从一方面说的，无际是从一切方面说的。或者是从时间或处所方面说的。
又因为虚空遍一切处且无作用，所以无有开合的缘故也无来去。
同样，因为清净法界无边际，因为清净法界无边际，所以如来们的清净法界等对众生的利益安乐住持的事业也是无际的，如前所说。
虽无来去，但在无边世界中生起无边利益众生的事业。来是指从此到他处，去是指从他处到此处。
运动或移动是指显示和解说。这些都不存在是因为法界无际的缘故。
凡是有身者，因为出现在其他处所而有来去等言说，无身者则不然，如同虚空等。
这是说，如来在胜义中唯是法界自性，法界也遍及一切众生相续等，当这些众生由自己的种子成熟力以及其加持而生起如是行相的分别时，才安立如来作利益众生事业等言说。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་བྱིན་ཙམ་ཉིད་མ་ གཏོགས་པར་གང་གིས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་སྤྱོད་པ་གཞན་མི་མངའ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་དུའང་བཞུགས་པའམ་བྱོན་པ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ བཞུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་འགལ་བ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་ན་ཡང་ཡུལ་དེར་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བའམ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་དག་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་པ་དེ་དག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གང་གི་ན་དེའི་དོན་དུ་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བ་མེད་དེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་གྱི་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་ དག་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྣང་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་པོ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ན། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་ན། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ནམ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཡང་ནམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་ཡང་ནམ་ཡང་འཆགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཆགས་པ་ཡང་ནམ་ཡང་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནམ་ཡང་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བརྒལ་ཏེ། འགྲོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དང་འབྲེལ་ན་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ། མོས་པའི་དབང་གིས་ས་ལ་སོགས་ པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་དང་། དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་ ཉིད་མ་ཉམས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་མེད།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་གཉིས་ནི་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་དག་ནི་ཀུན་ བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར།དེའི་ཚེ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

除了如来的威仪之外，并无其他能成就如是事业的行为，如经中所说：'善男子，如来无有任何处所的安住或前往'等。从化身的角度而言，说'如来前往'等语，并无矛盾。
若问：如果法界清净无有来去，则如何能在彼处现前圆满成佛及般涅槃？若有来去，则彼即是过失。答：不然。如同世界虽有坏灭与形成，但虚空中并无此等，同样，于清净法界中亦无为此义而前往之现前圆满成佛与涅槃。
譬如虚空中世界的坏灭即毁坏和形成即生起，在世俗谛中显现，然因彼等如虚空般空性，故非真实。如是，于清净法界中，一切相现前圆满成佛与圆寂涅槃虽无量显现，然唯世俗谛中显现，非为真实。因无能现前圆满成佛者与能般涅槃者。
诸蕴以缘起性故非其自性。若谓二者皆是真实，然真实乃自性不坏，而现前圆满成佛位若坏，则成未圆满成佛位；涅槃位若坏，则成未涅槃位故。
若复作是念：现前圆满成佛者永不成为非现前圆满成佛，般涅槃者亦永不成为未般涅槃，此即是真实。对此亦如是，坏灭永不成为形成，形成永不成为坏灭，瓶等亦永不成为非瓶等。
是故瑜伽师们不应越过充满火等的世界而行，因与彼等相触则有烧伤等过失，以胜解力亦不能令地等成为金等事物。以三昧力亦不能成为非现前圆满成佛。
因此，于现前圆满成佛与般涅槃位之前及其时，真如性不坏之自性故，清净法界无现前成佛，亦无般涅槃。彼二者是于彼增益的自性故非真实，因能作者与所作业是遍计所执性故无有。
所说'通达一切法即是菩提'，亦是就无分别智而言，因彼缘真如之智亦不生起二取分别，故彼时亦非现前成佛，亦非般涅槃。

།དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ལྷའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་ མངོན་པར་རྫོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་དེ་གཉིས་ཀ་མངོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་བསྟན་པས་ འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་དེ་གཉི་ག་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་དབྱིངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དག་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་ བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ།ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ བརྟེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྩོགས་ པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁྱིམ་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་དམིགས་པ་དེ་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བ་དང་། དེ་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་དམིགས་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་གིས་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཡང་མེད་དོ།།གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་ནི་དེ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ དུ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅའ་བ་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ དེ་དག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བའི་དབང་གིས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཡང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ཡང་མི་ ནུས་ལ།ལུས་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱང་རྔ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ།།དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་དུ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེས་ན་མངོན་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འམ། དེ་དང་ ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།

正是考虑到这一点，天子说'一切法无生即是如来出现'，同样地说'无所得、无现证'等等。因为无遍计所执，因为无生等分别。在世俗谛中这两者都显现，如来化身如是普遍示现，为了调伏所化众生而显示这两者。
如果法界与一切众生相应，那么他们怎么会有邪行呢？法界中是没有邪行的，因为是完全清净的。因此，制定学处将成无意义，因为众生无有邪行，或者如声闻那样无有圆满生起和圆满清净，这是为什么呢？不是这样的，如同虚空。
譬如依托虚空的草等色法形相，虽见到光明等种种变化，虽然虚空包含其中，但虚空不会改变，因此它们的变化也不存在，因为不被光明等苦所损害，所以也无有厌离。
同样，依托清净法界的众生界，虽然见到属于法界范畴的众生们，由自己的分别念所引发的身语意业邪行、不善等种种行为，在在家出家等众生中随其所应，为了遮止这些行为而在世俗谛中制定学处，虽然也见到违犯的邪行，但清净法界不会改变，因此这些邪行不会使其改变，因为不受损害，所以也无有厌离。
凡是被诸苦所损害的，由于不能忍受而如声闻那样生起厌离，但清净法界不是这样，因为如同虚空能忍一切。
如同虚空中色等损害等在世俗谛中有，但胜义中不承认，同样学处等制定和邪行等在假立的清净法界中也是不存在的。
如是，身等业由相应和等起力而成不善等，并非自性如此，而且也不能承认由此所引发的土块等是不善，身也是依托地等而住，故与此相顺。语业也如同大鼓等声音一样不可能成为不善等。无表色如此也是不存在的，因为它仅仅是不作而已。与此相应的思也如同与正等相应一样，不可能成为不善等。其果报也是如此。
在清净法界中是没有业和果报的，因为这二者是假立的。在世俗谛中如此显现的识生起时显现，如何显现就如何安立。
如果清净法界是一切具足的，那么将成为戒蕴等的性相，或者由于与此无别，它们也将如实不成为蕴的自性？不是这样的，如同虚空。

།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམིགས། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་དམིགས་མོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ བསམ་གཏན་དང་།ཤེས་རབ་པོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་ དག་པ་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ མཐུན་པས་སོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ངའི་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྩོལ་བ་ཡོད་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཆུད་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་དམིགས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་ལ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཡང་འབྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དམིགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་པའམ་གསུམ་པའི རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མདོ་གཞན་ལས་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང་། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་ པའི་ངོ་བོའི་རྩོལ་བ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའོ།།འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཐ་མི་དད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཐ་དད་པའི་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་འདུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བའི་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔ་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་ལས་ཀྱི་ འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ལ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ།།འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་དང་། ལས་ཟབ་པ་དང་། གནས་ཟབ་པ་བཤད་དོ།

例如，虽然可以观察到依靠虚空的大地等，也可以观察到日等运行，但是虚空因为与地等蕴相关联的缘故而不是它的本性，同样地，在清净法界中观察到戒蕴等也是如此。其中戒蕴是指无漏戒蕴，定蕴和慧蕴是指无漏禅定和智慧，解脱蕴是指无学解脱，解脱智见蕴是指无学正见。这五蕴虽然与清净法界相应，但清净法界虽然与它们相应，却不是它们的特征。不是戒蕴等的自性。同样地，应当说不是五取蕴的自性，提到戒蕴等是因为与无漏法相顺。
如果所有佛都是清净法界的本性，那么你我之间没有努力怎么会有不同的眷属圆满？如果有努力，则如何是如法界般清净呢？不是的，如同虚空。譬如虽然在虚空中观察到从各自因缘正生的三千等世界所摄的风轮等，但在虚空中既无我执的差别，也不分别，却能容纳不同世界的圆满。同样地，在诸如来清净法界中，观察到由自业力正生的一切相圆满、一切智性灌顶地所得的菩萨们集聚的佛眷属圆满从其他各自因缘所生，一个佛眷属圆满的因即是第二或第三的因。
基于此义，其他经中说诸佛的佛土差别和眷属圆满差别仅仅是显现而已，这是因为在清净法界中没有我执、我所执的本性的努力以及所取能取分别的造作。这样说是指诸如来以法身无别无戏论自性，也因往昔愿力以圆满受用身和化身差别的诸佛世尊的眷属圆满由自造作力所生的一切相圆满也可观察到，种种佛土庄严差别也可观察到。
如转轮王的宝女等一样，如是诸分别显现，这是词义。前者是说在智慧生起和利他时无造作，这是为了圆满受用诸法，对从自业所生的种种佛眷属圆满无差别分别，故有差异。由此说明了法界相甚深、业甚深和处甚深。

།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཉེས་པ་བཅུ་ ཡོངས་སུ་སྤང་བར་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཉེས་པ་བཅུ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ དང་།འཕེལ་བ་དང་ཟད་པའི་ཉེས་པ་དང་། འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་ཉེས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ཉེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཉེས་པ་དང་། རིལ་པོའི་ཉེས་པ་དང་། འཛིན་པའི་ཉེས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟག་པ་མེད་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རིལ་པོ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ལས་ཟབ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་ཟབ་པ་ནི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྒོ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་དཔེར་མཛད་དེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དཔེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ པ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་དཔེར་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པའི་དཔེར་དགོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།སྤངས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ནས། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཤིན་ཏུ་འདུས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་དེ་དག་ཡུལ་ཏེ། མིག་ ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དྲུག་གོ།།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་དེའི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་གང་དག་དམིགས་པ་དེས་སྐྱེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་དག་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་ཡུལ་ཏེ། གཟུང་བའི ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་འདི་གསུམ་སྣང་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ།།སུས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་ པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་བློས་ཐ་དད་པར་ཕྱེ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་དག་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ དུ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཚིག་གསུམ་གྱི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། དེའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ།

其中深奥的特性，应当观察为完全断除十种不清净过失而成就十种清净特性。十种不清净过失是：种种过失、烦恼过失、有为造作过失、有为相的过失、增长和衰减的过失、来去的过失、常断的过失、厌离的过失、整体的过失、执著的过失。十种清净特性是：种种性的特性、无烦恼的特性、无为造作的特性、无为的特性、无增长无衰减的特性、无来去的特性、无常无断的特性、无厌离的特性、非整体的特性、无我执的特性，依次对应。
深奥的事业应当从化现等事业门中了知。深奥的处所应当从无来去门以及一切圆满功德佛陀眷属坛城门中了知。
为显示法界一切相与虚空相顺，故处处以虚空为喻，如说：'除虚空一喻外，凡是用来衡量如来戒等的所有比喻，皆是诽谤如来，因为如来的戒行量同虚空量'等。
宣说断除后，为建立智慧，故说'极为简要镜像智'等。以喻显示镜像智的趣入因缘。如来智慧犹如镜面，因为与镜面相顺而为智慧影像生起的因缘。
处是指眼等内六处。其境是指彼等之境，即眼等六处的对境色等外六处。处及其境，即由彼等所缘而生的诸识。彼等即是影像，因为一切处说识为因相。
平等性智缘取如镜智，其对境仅是缘起事物。妙观察智的对境是自相与共相，成所作智亦复如是。处及其境，即一切所取境显现为识之影像与共相，依如来镜智坛城而生起此三相而遍知。
由谁遍知？唯由如来。或因彼即是平等性智等的本性，故当彼等自证识生起时，以智慧分别，安立'如来遍知'之名言。或由镜智遍知彼等，因为依彼而生起仅是影像之相而显现故。
或是三词的分别，即处、其境及诸识。

།དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་རྙེད་ནས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་དག་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་ན་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ ཆོས་ཉིད་དུ་རྒྱུ་སྟེ།ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མི་མངའ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན། རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དཔེར་ན་རྒྱུན་གྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར། །མེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་བསྲེག་འདོད་ལྟར། །དེ་ བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་ཀྱི།།ཅིག་ཆར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཅིག་འཛིན་པའི་དུས་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནས་འདས་པས་རྒྱུན་གྱིས་ཀྱང་འཛིན་ པར་མི་སྲིད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་བརྟག་པར་འགྱུར་གྱིས་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་ ནའམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དང་།དེའི་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སྣང་སྟེ། དེ་མེད་ན་དེ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བའི་དུས་ཉིད་ན་རིག་པས་དེའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དང་།དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལོང་མེད་ན་གཟུགས་བརྙན་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་ལ་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར དེ་སྐྱེ་བ་ལ་དེའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཙམ་ཉིད་ཡིན་གྱི།བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྩགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐེར་ཟུག་[(]གྱི་[,]གི་[)]རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་འདིར་ནི་མི་མཐུན་ནོ།།འོ་ན་ནི་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྫས་གཞན་མེད་པའི་ལྟར་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དཔེར་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ཡོད་ན་གཟུགས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་ གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་ན་གནས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་སྐྱེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་ངོ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེའོ་ཞེས་ནི་མ་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་གཞན་ཡང་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དེ་འདྲ་བར་ལྟའོ།

这些就是影像，这些也是如来依靠如来的镜像般智慧而生起的，分别智等有多少及如实存在，都如前那样完全了知。或者依靠镜像般智慧获得后完全了知，当镜像般智慧生起时，一切所知成为境的本性，其中处等显现如影像，彼镜像般智慧本身无执取其相的分别，然而当镜像般智慧对一切所知生起差别时，如来也是其本性，因此如来远离能取所取分别，随顺自相共相，以自证相完全了知。正因如此，如来行于无忘失法性中，因为对一切所知无有忘失。
若不如是，如来若无镜像般智慧，如何是一切智性？由相续而行故，如说：'譬如由相续力故，火欲烧一切，如是欲知一切，非顿时知一切故。'若如是说，此亦如是，知他心等在执取一事时，不执取彼外之事，故唯由除外而过去，以相续亦不可能执取，一切智性亦应观察，实际则非。非一切智者若假立为一切智者，不成一切智。
或者依靠如来镜像般智慧之坛城，于世间或其他世间相续中，处及其境和识的影像显现，若无彼则彼等不显现故。正生起时即了知，因此说此：'依靠如来镜像般智慧之坛城，处及其境和识的影像显现。'由其力而生起，如是思维，如种子虽有，由无地等故芽不生，如有色而无镜则不生影像。
岂非由于承许其为一切果生起的共同因，而有与世尊自在天等见解相同之过失耶？无有过失，如是，彼于生起仅是增上缘，非作者性，彼由无量时来积累福德智慧资粮而圆满故是无常，自在天等是作者且由常住性故是常，此处不相同。
若如是则如自影像无异体，如何堪为譬喻？如是，若有镜子作为因缘，色即如是显现。于彼亦由遍熟执著习气力，识住于内如是显现，由此世间生起'见影像'之慢心。正因如此说'显现'而未说'生起'。如是观待其他所知亦如是观待内所知。

།འདྲ་བ་ མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ།མེ་ལོང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་མཉམ་མོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཐོབ་ པོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དེར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་གཞན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཡོ་མི་འགུལ་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྟག་ཏུ་རྒྱུན་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞག་ཅེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟག་ཅེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་བསྩལ་ཞིང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བསལ་བ་ནི་འཇིག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དག་གིས་དུས་རེ་ཞིག་དང་གཏན་དུ་སྤངས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དགེ་བ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་ཐེག་པས་ས་བོན་ འཇོག་པ་དང་།གསོས་འདེབས་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བསྩགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཇོག་སྟེ།དེས་ན་དེ་དག་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱང་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ཇི་ ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པ་དང་།གསོས་འདེབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པས་གཉི་ག་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་ལེ་ནི་རྣམ་པར་དང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷང་ ངེ་ནི་གཡའ་མེད་པས་གཉི་ག་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསལ་བ་ནི་བྲལ་བ་དང་སྤངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རམ་འདི་ལ་དྲི་མ་བསལ་བ་དེ་ཡོད་ན། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་རྟག་ཏུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བགེགས་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་ཉིད་དྲི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བའི་ བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བསལ་བ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ། གཉེན་པོ་རྙེད་པས་གློ་བུར་བ་ཡང་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་བའོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་དང་བྲལ་བས་དེའི་ཚེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ནོ།

相似平等即是平等，镜子和如来镜智之坛城，它们仅是显现影像之因，以无分别而平等。所谓'因此'是第三种因，因此获得'镜智'之名称。
法界清净性是所依，依缘于彼而安立。由于不断相续之故，随顺轮回相续不断。因此不动不摇，因为远离一切分别动摇，并且恒时随顺相续。
平等性智等三者是间断性的，所以是动摇的。为何安立？为了观察众生之烦恼和清净。为何观察？为了遣除和生起众生之烦恼和清净。烦恼即是烦恼、业和生之烦恼相。
遣除是以世间和出世间道暂时和永久断除。清净是指能使众生心清净的善法。生起是指如愿以各乘安立种子、培育、成熟和解脱。
此说诸如来在菩萨位时，为成办一切众生利益，以具足利益安乐增上意乐相续所积集的福德智慧资粮，善巧回向于法界中。因此虽住无戏论自性，但依其力如所发愿，随顺建立诸乘，对随入的众生宣说善根种子之生起、培育、成熟和解脱。
明净是因自性清净故。清净是因远离客尘而特别清净故。无动是因烦恼清净而二者清净故。道是因最初清净故。光明是因清澈故。明亮是因无垢而二者清净故。
烦恼障即是佛智之垢。遣除即是离和断，因此或此中有垢遣除，则镜智极为清净。此烦恼障是贪等烦恼之现行、缠缚和随眠状态恒时生起，因为障碍圣道生起故。
所知障是非烦恼性的无明，是一切智智之障碍。非涅槃之障碍，因为虽有此障，仍见声闻等入涅槃故。此障即是垢，因为障碍智慧清净生起故。
遣除即是远离，由获得对治而暂时的也永不生起。由远离彼障，尔时镜智极为清净且极为清澈。

།གང་གིས་ཤེ་ན། དེར་བརྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བ་དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དེར་བརྟེན་པའོ།།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་རེ་བརྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ལམ་ཆེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའམ་དེས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་ པར་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་།།གསལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་དང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་མེ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐལ་ལེ་ལྷང་ངེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གདོང་གི་སྐྱོན་དང་། ཡོན་ཏན་ཀུན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཕྱིས་པ་ནི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལམ་མེ་ཞེས་བྱར་རུང་ན། དེ་གོ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ ལམ་མེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པས་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ལམ་མེ་ཐལ་ལེ་ལྷང་ངེའོ། ། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན། དེའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་རྒྱུ་མཚན་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རག་ལུས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་དང་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས། གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར། ཡང གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།གཟུགས་བརྙན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ འགྱུར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དེ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅིག་ཅར་དང་རྟག་ཏུ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ དེ་དག་ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ།འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྩོལ་བ་ཉིད་ནི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པ་སྟེ། རིགས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཕལ་ཆེ་བས་སོ། །གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་ནས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་དང་། ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྩོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དོ།

为什么呢？依止于彼的三摩地完全执持，依止于彼即是依止。即依止于如镜智慧，因为依彼而生。此处说，既是依止又是三摩地，如是词句相连。或者，依止于智慧三摩地，因为在其后生起极为清净的解脱道。
彼三摩地的特征如金刚，因为以其力断除障碍。彼完全执持或彼智慧，即完全执持，因为在其后生起。以其力生起极为清净的如镜智慧，超越分别本性的无分别。
明净是自性所致。清净是因为无烦恼障。无浊是因为远离所知障。光明是因为明净，因为自性完全清净。明朗清澈是因为远离烦恼障和所知障，如是依次。
如同镜面圆轮能显示面容的过失与功德，故善加擦拭而显现故称为光明，若彼不显现，何以称极为清净光明呢？因为成办一切有情的一切事业，虽然彼不显现，但由其力所生的化身成办一切有情的一切事业故而显现，因此从果的角度称彼为光明明朗清澈。
镜面圆轮也唯是成为生起彼相状识的因缘事物，如是安立名言，而非其他。若是识生起的因缘，其相状如何不成差别，因为因缘恒常亲近故依彼，一切有情的影像识如何不同时恒常生起呢？
譬如镜面圆轮依待色法缘而成为生起种种影像的因缘，然影像不成差别，也不恒常生起影像，因为依待色法缘故。如是如镜智慧也依待有情时缘而成为生起种种所知影像的因缘，然如青等不成差别故，以彼差别相状也不变异，因为依待诸有情识生起时缘故，不令一切同时恒常生起识的影像。
若彼等识存在，如何依彼而生？若不存在，则无识生起的因缘，智慧如何是无功用，因为见到瓶等不存在生起的因缘陶师等识是有功用的？譬如镜面圆轮成为因缘，所谓诸多相状即是多性。种种相状即是异类，因为观待同类故。又者即是众多，因为数量广大故。唯一遮除而说诸多相状，观待异类和广大而说种种众多相状。于彼影像生起，彼镜面圆轮无功用，即无分别。

།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིགས མི་མཐུན་པ་དང་།གྲངས་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་འབྱུང་ཡང་། དེ་རྩོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངར་འཛིན་པ་དང་།ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྩོལ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་དང་འབྲེལ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན།འོན་ཏེ་མ་འབྲེལ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཡང་མ་མཐོང་ལ་རྡོ་ཐལ་ལ་སོགས་ པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་བསལ་བ་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཡང་དེ་དག་འབྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་གཉིས་ ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་ཉེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་དེ་དག་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་དེ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཡང་།དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་མི་ཉེ་བ་དག་དང་བསྙིལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་འབྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་ བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་འབྱུང་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེལ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པ་ནི་བསྙེལ་ པ་མི་མངའ་བའོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་ཚོགས་མཐའ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་གསུམ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེས་ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པར་མི་སྐྱེའི། ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་ བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ དང་མི་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུས་ཏེ་རེག་པས་དབེན་ཡང་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུས་ཏེ་རེག་པས་དབེན་ཡང་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་གཉིས་ཀར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་སྟེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ལ། སྣང་བའི་ཡན་ལག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉེ་བ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་བློ་དག་རབ་ ཏུ་སྐྱེའོ།།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཉི་གའི་ངོ་བོའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་དབེན་པར་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་མཐོང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕྲད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྡན་པ་ནི་མེད་དོ།

同样地，关于以镜子般智慧为因的诸多行相等，是从同类、异类及大多数而言。如是，虽然显现唯无的识之影像，但无有彼等勤作即分别。此说：譬如镜面无分别而成为显现种种影像之因，如是镜子般智慧亦无我执、我所执及所取能取勤作造作之分别，而成为显现种种识之影像之因。
若与识之影像相关联，则彼等差别时，如何非差别？若不相关联，则如何是因之事，因为未见与果不相关联的种子等是芽等之因事，也不见不具尘土等的阳光能成为遣除彼等之方便事。
譬如，虽然镜面是影像生起之因，但在彼等生起之前由于无故而不近，故亦非具彼等，因为近与不近二者无有相具故。亦非不近，因为是彼等生起之因事故。有彼则有彼等，此即关联，由成为彼等之因事故亦非差别。
如是，镜子般智慧虽是识之影像生起之因，然非具彼等亦非不具，因为与彼等不近诸法且无忘失法性故。由于在彼等生起之前无故不近故非具，由于无忘失法性故亦非不具，因为有彼则生起彼等识之影像，无则不生故。
忘失即是无畏性。无忘失即是有性。或者，不忘所缘即是无忘失。如是，一切所知聚如自性般于彼明显，一切有情三世之识亦非不通达而生，唯由通达而生。是故，由于一切所知是无忘失之自性故亦非不具。
由成为彼等生起之因事故亦不成差别，因为唯如镜子无差别而生故。此说：譬如镜面以具与不具影像之差别而和合，虽离接触然成为生起之因事，如是镜子般智慧亦以彼二性之差别和合，虽离接触然成为识之影像生起之因事。
种子等亦是与果皆不可说之自性，而成为果生起之因事，光明支分亦非具色等，由彼近故而生起色等行相之诸识。是故，于一切处亦见以二性和合离接触为因事，而无因果相遇相之具有。

།ངོས་ཐམས་ཅད་ནས་ལེགས་པར་ཕྱིས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ངོས་ཐམས་ ཅད་ནས་ལེགས་པར་ཕྱིས་པའོ།།ཀུན་ནས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་ སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དང་རྟག་ཏུ་དྲི་མའི་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ནི་རང་གི་ཐེག་པས་ངེས་པར་ འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལ།མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའམ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྱུང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ།།ཡང་ན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གང་གིས་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་མེད་པའོ། །འོ་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་ ཡོངས་སུ་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་མེ་ལོང་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་རི་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་དག་དམིགས་པས། དེ་དག་གི་ཚད་ཀྱང་མེད་ལ་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཡང་།གྲངས་ཀྱི་ཚད་དམ་ལུས་ཀྱི་ཚད་དེ་དག་ཚད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སམ། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་འགའ་ ཡང་མེད་དེ་ལུས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བའི་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བའི་ ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་གཞན་གྱིས་ བསྒྲིབས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྲོགས་པོ་ངན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉན་པས་བསྒྲིབས་པ་དག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ ཤེས་པའམ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་མི་སྐྱེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་དག་ནི་མི་འབྱུང་བ་ལྟར་ནང་གི་མ་རིག་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་དག་ལ་ཡང་ དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་བསྒྲིབས་ན་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་མི་རྙེད་དེ་དེས་བསྒྲིབས་པ་དེ་ཉིད་ཕོངས་པ་ཡིན་ནོ།

从一切方面善加擦拭，是为了正确显示事物而以修行方便从一切方面善加擦拭。成为显现一切影像之因，此分类即是'欲求'等。
无有间断且无量极为清净，谓无有间断是从境的角度无有间断的缘故。无量是从时间的角度，因为在一切处和一切时都生起远离一切垢染污浊的智慧。极为清净是因为以如前所说的三摩地殊胜而断除一切障碍。
为使定性者以自乘决定出离，不定种性者以大乘或其他乘而般涅槃，由现前和间接自善根成熟的差别而成为生起道路之因。
'一切'即是以一切三摩地极为清净。或者在一切方向，即是没有任何方向不成为生起智慧影像之因。
若问：既然只在镜中显现影像，岂不成为有限量？不是这样。譬如镜子虽是显现地等影像之因，但在小镜中也能见到山等大而众多的影像，因此它们无有限量，镜面也不会成为数量或形体的限量。
同样，虽然镜像般智慧是生起一切世间和出世间影像之因，但从境的角度或数量的角度都没有任何限量，因为身无限量，且不成为因缘所生的数量差别。
正因如此，由于成为世间和出世间智慧的源泉，诸佛被称为大智慧源，如经中所说：'诸佛世尊具有一切智慧形态处所的智慧，故称为大智慧源。'
若问：如果它是以三乘决定出离而生起智慧之因，由于生起之因接近，外道们为何不生起真实智慧？这样岂不成为他们无有颠倒？不是这样，因为它不是他们的因缘。
譬如镜面不会成为被墙等其他形体遮蔽的诸色法显现影像之因。同样，如来镜像般的智慧对于被恶友摄受、被非正法闻法所遮蔽的众生，也不会成为为闻正法而生起智慧或影像之因。
因此外道们不生起圣道而生起诸颠倒。譬如被外在缘所遮蔽者不会生起，同样被内在无明黑暗遮蔽者也是如此。
如是，以二缘力断除正法的道即是匮乏正法的业。被此遮蔽则长时也不得闻正法，即是被彼所遮蔽即是匮乏。

།ཇི་ལྟར་ན་ དེའི་འབྲས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་མེད་པ་ཡིན།མཉན་པ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་རོ། །འོན་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་མི་ནུས་པའི་ལུས་ཐོབ་སྟེ་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ས་བོན་མེད་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཕྱིར། དུས་རེ་ཞིག་དང་། གཏན་དུ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །དཔེར་ན་འདམ་རྫབ་ལ་སོགས་པས་རྙོག་པར་བྱས་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དག་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བརྒྱད་བཤད་དེ། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། སྒྲིབ་ པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ངའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མེད་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་། སྣོད་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་ རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའོ།།སྣོད་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་ཕྲད་པས་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་ཉན་པས་བསྒྲིབས་པས་དུས་དེ་དག་ཏུ་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་དང་། གང་དག་ ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མི་བཟད་པས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་དང་།ས་བོན་མེད་པ་རྣམས་ཡུན་རིང་པོ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ས་བཅུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་ པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པར་མཉམ་པར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མཚན་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོ་ནི་ དབང་ཕྱུག་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཆོས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མི་འདོར་བས་དེ་དག་འདུས་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་མ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྫས་ཀྱང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ པོས་དབེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱུག་པའམ་དབུལ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་སྙམ་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། དེའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ ལས་བཟློག་པ་དག་ལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེའོ།།དེ་དག་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་དང་བདག་པོ་དང་དགའ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།།ས་གོང་མ་གོང་མ་བསྒོམ་པར་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བརྙེས་ཏེ། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པ་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་གསུམ་པའི་གནས་སུ་མངའ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ནང་གི་དང་ཕྱིའིའོ། །ནང་གི་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཕྱིའི་ནི་འདི་ཡོད་ན་ནི་འདི་འབྱུང་འདི་མེད་ན་འདི་མི་ འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

怎样是其果报没有听闻正法？若问没有听闻是因为无可诉说的缘故。并非说这就是果报。然而是获得无法听闻正法的身体，即诸如根不具足等。非具欲者即是无种子的不般涅槃法性者，彼等一切由于相续未清净的缘故，或暂时或永远成为非法器。譬如被泥浆等污浊的水器中，月轮的影像虽然显现，如是彼等智慧也不成为生起知识的因缘。
此说明非彼等知识中镜像般智慧的八种差别：即是确定语、无分别、障碍清净、知识影像显现的因缘、无我执取、于一切所知无忘失、一切时恒常显现、一切知识的源泉、非为非法器者显现的因缘事物。
彼等非法器者亦有三种：由于遇到恶友而被未听闻非正法所障蔽故，于彼等时成为非法器；以及被烦恼障所障蔽者；以及被难忍业障所障蔽者；以及无种子者长时或一切时成为非法器故。
平等性智是修习十地的果报故，应当了知从十种圆成实。诸相的平等性即是一切大士相以遍计相而空性平等，凡是大士相，如来说为无相，因此称为大士相。
主即是自在，色等诸蕴各自非自在故，诸法不舍自性故，彼等和合亦不应理为其本性故。除彼等外亦无补特伽罗实体，因此离遍计主宰而为一切主宰平等性。如世尊所说：'于此我想无富亦无贫'。
欢喜即是悦意，于其所依诸法由分别力生起欢喜。于相违者则生不悦。由彼等无故，于一切众生离遍计欢喜故为欢喜平等性。相及主宰与欢喜平等性。
通达即是证悟，唯于菩萨初地即通达此。以修习上上地渐次方式最终于佛地获得究竟，更无余圆成实故，应知由彼圆成实而圆成平等性智。由圆成实即以圆成实，于一切处成为第三处。
缘起有二种：内及外。内即无明等十二支。外即此有故彼生，此无故彼不生，谓有因则生果，如是即有种子则生芽等。

།ནང་གི་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ་བསྒོམས་ལ་ ཕྱིའི་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒོམས་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ་གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དང་། སྟོང་པའི་དོན་དང་། གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ ཚེ་འདི་དེའི་ངོ་བོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་དབེན་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཚངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བུར་གཟིགས་པ་ལྟར་ཆོས་ རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲར་བཏགས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ བུའོ།།དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་དང་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བས་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དབེན་པར་གྱུར་ཅིང་མ་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ དང་མི་མཐུན་ཞིང་མཚན་ཉིད་དང་མི་འདྲ་བ་དག་ཡིན་ནོ།།ཡང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཀྱིས་དབེན་ པར་མཉམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ།།བྱམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ།མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བྱམས་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ།།བྱམས་པ་གཞན་གཉིས་མ་སྨོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འགྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对于内在的顺应法则和不顺应法则的一切烦恼分和清净分支，应当观修加以假立，对于外在的'有因则生果'等也应当观修。当见到一切缘起法中无动之义即是缘起之义、空性之义、无补特伽罗之义即是缘起之义时，此时即是亲身体验其本质，因为是亲身体验。其平等性即是无动性、无补特伽罗性、空性、无我性、远离遍计所执缘起性，即是通达一切法缘起法性如是。
对于圆成实性则如前所说，如经中所说：'梵天，一切法皆是缘起。通达缘起即是菩提。梵天，如来所见一切法如是，诸法确实如是。'又如说：'假立缘起法性为缘起名，除缘起外，未曾真实见到任何法。'
正是基于此义，经中说道：'谁见缘起，谁即见法；谁见法，谁即见佛。'因为是胜义法和胜义佛的缘故，此中毫无差别。
色等之相，以色所相为色等，离相而无关联的施设，即是它们的共相，因为是增益的本质，所以不是自相。因此，它们是不符相、不似相的。
复次，何为它们的相？无相即是其相，因为经中说：'一切法以无相为一相。'从圆成实性通达一切法远离遍计所执相而平等。
慈有三种：缘众生、缘法、无缘。其中，初发心菩萨的慈是缘众生的，因为是世俗有的所缘，故是有漏的。行菩萨道的菩萨的慈是缘法的，因为是大乘教法的所缘，故唯是有漏的。获得无生法忍的菩萨的慈是无缘的，如眼等，是成熟的、无功用生起的、与平等性智相应的、以法界为所缘的无缘，因为无分别及不缘一切法，故称无缘。
与平等性智相应的慈，在佛地圆满一切相并恒时具足。虽未提及其他两种慈，如来也具足。如来的三种慈是遍救一切众生的行相，不仅仅是成办安乐的行相而已。

།སེམས་ཅན་ མཐུན་པ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་དག་དང་།མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པ་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དག་གི་ལྟ་བུར་རེས་འགའ་བ་དང་། ཉི་ཚེ་བར་འབྱུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ པའི་བྱམས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ།།དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པའི་ བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།མཉམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་འདོན་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉི་ཚེ་བར་འགྱུར་བ་རེས་འགའ་ཡིན་ གྱི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡལ་བར་མི་འདོར་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོང་ དཔོན་བུ་གཅིག་པ་ལ་བྱམས་པ་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡལ་བར་མི་འདོར་རོ།།རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དུས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐྱེའོ། །མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་རྩ་བ་མེད་པ་གཞི་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་མེད་པ་དང་།གཞི་མེད་པས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ཀྱིས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིན་དུས་གསུམ་མཚན་དུས་གསུམ་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པར་མཛད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཛད་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པས་འགལ་བ་མེད་དེ། དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ།།སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་དུ་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བར་བཞུགས་ཀྱང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ ལྟ་བུར་མཐོང་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱའི་གཟུགས་ཀུན་ནས་སྟོན་པས་འདུལ་བའི་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱའི་མདོག་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པས་ནི་གསུང་བའི་ཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། དང་བ་ དང་།མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་ཐོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྷའམ་མི་འགའ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་མི་ འདའ་བས་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་དོ།

对于有缘众生和无缘众生，以及一切有缘无缘的众生都平等对待并且永远具足，不像声闻那样时有时无、局部性的生起以及不能完全救护的情形。正因为如此，这种大慈悲超胜于声闻等的慈悲，所以是大慈悲，是完全救护一切众生的大慈悲。
其平等性是因为在一切处无差别生起，这是其法性，所以称为差别。或者说，完全救护众生的大慈悲本身就是平等性，因为缘于平等性故。这是从其平等性圆满而来。
声闻的悲心不是救度众生的形式，仅仅缘于欲界众生而局部性地生起，而如来的大悲心则是缘于三界众生、永不舍弃的形式，为了救护被三苦所afflict的众生。
生起时对一切众生如同商主对独子的慈爱一样平等生起，因此不会舍弃。也是永远具足的，因为众生界无边际，成熟众生的时间相续不断，而且不会错过成熟众生的时机。
因具足此故称为如来，如经中所说：'善男子，诸佛世尊的大悲心对众生生起。不可说不生起。为什么呢？诸佛世尊的大悲心是恒常生起的'，乃至'如来证悟无根无基的菩提，故于众生起大悲心，欲令彼等了知一切法无根无基'等广说。
因此如来于日三时夜三时观察世间。若问：如何是永远具足？答：因为事业相续不断故说无违，这是从其平等性圆满而来。
对于那些通过如来色身示现而随其所好乐的众生们，虽然如来安住于无戏论中，但由平等性智力，见到如来色身如同琉璃性等，如经中说：'某些天人见如来如金色'等。
其普遍示现的平等性是从圆满而来，如经中说：'如同琉璃宝珠普遍显现形色，如来于所化众生显现琉璃色身亦无障碍'等。
堪为言教即是通过何种语业令众生成熟，获得欢喜、信心和最胜喜悦，正如此类的如来语言随各自意乐而听闻，因为如来是无戏论的本性故不作分别。如是，天人皆不违背如来教言，故为堪为言教。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཀའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མི་མངའ་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་སྟེ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་གང་ གིས་དང་གང་དུ་སྟེ་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།དེ་གཉིས་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་ པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ།།དེ་དག་རོ་གཅིག་པ་ནི་རྙེད་པས་དྲེགས་པ་མེད་པ་དང་མ་རྙེད་པས་སྲོ་ཤི་བ་མེད་པ་ནས། དེ་བཞིན་བདེ་བས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྟེའུ་དང་ཙནྡན་དུ་མཚུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ བརྟགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རོ་གཅིག་པ་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ས་བོན་འཇོག་པ་དང་། གསོས་འདེབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ནི་མ་སྨོས་ཀྱང་གྲུབ པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ཀས་བླངས་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། དགའ་བའི་རྒྱུ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང་། འགྲོ་བ་ དང་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས།ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ངེས་པར་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུངས་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་དང་དོན་གྱི་གཟུངས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཐིབས་ཀྱིས་གནོན་ལ། གཞན་དག་གིས་ཐིབས་ཀྱིས་གནོན་མི་ནུས་པས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཀྱང་མདོ་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དག་ཉིད་སྒོ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དག་ནི་ཆོས་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་རིག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་སྣ་ཚོགས རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།




正因为如此，诸佛世尊不违背教言，故称为无颠倒宣说，这是由于其平等性圆满的缘故。所谓'世间'即是五蕴，因为是会毁坏的。其寂灭是以何及于何处，即是道与涅槃。二者一味是由于无有遍计所执故，是圆成实自性。因此由于自性寂灭的缘故，这是由于其平等性圆满。
世间法即是得、不得等八法。彼等一味是指不因得而骄傲，不因不得而沮丧，乃至不因乐而贪著，不因苦而愤怒，如经中所说：'对圣者而言，荆棘与旃檀等同'。远离分别的世间法，是因为一切皆为一味的缘故。由于一味之平等性圆满。
功德即是菩提分等诸法。通过安置彼等种子、培育、成熟及解脱门而生起，如如意宝虽无分别，但由如来之力于他相续中生起彼等，故称如是。所说'极'字是因为生起之初三者是解脱因，其他不说亦已成就。
其平等性圆满等差别智，应当了知是由十种因的差别所摄，十种因即：所依因、生起因、欢喜因、广大分别因、受用圆满因、以趣入及三界差别而遍断的两种遍断因、降下大法雨因、降伏诸对论者因、及断除一切疑惑因。
其中所依因是由于能持一切陀罗尼门。陀罗尼即无尽藏等，由于能正持一切法故称无尽藏，其他文义陀罗尼亦当如是说。诸三摩地即勇进等。由于能胜伏一切世间及出世间三摩地，而不能被他所胜，故称勇进三摩地，如是诸三摩地亦当依经而说。
色与三摩地即是门，如解脱门。'一切'之声与每一相连。四无碍解即法、义、词、辩。佛法即力、无畏等。或者陀罗尼等即是彼等，因为能正持彼等故。
生起因是由于是对一切所知同时了知种种分别智生起之因，世界即器世间。如同色等种种是种种分别智生起之因相，如是差别智亦是对一切所知同时如虚空无碍的种种分别智缘取种种自性之因，因为是生起之因。

།ཇི་སྐད་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ དང་།ཅིག་ཤོས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གྱིས་ཉམས་དགའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀུན་དུ་དགའ་བས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྟོན་པས། ལམ་མེ་ཐལ་ལེ་ལྷང་ངེའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ སྟེ།ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་སྐུ་ཉམས་སུ་ བསྟར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་གི་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། ། ཇི་རིགས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས སྣང་ངོ་།།ཁམས་གསུམ་པ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དག་སྣང་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལས།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་འཕངས་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེའི་དབང་གིས་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་སམ། ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་འགོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མའི་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་མེ་ལོང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྣང་ངོ་། ། དེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་མི་སྲིད་ལ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ནར་བཤད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ནི་སྟོན་པ་གང་དག་གིས་ན་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་དག་སྣང་ངོ་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ངེས་པར་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟབ་མོ་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དག་ཡིན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་གཞན་དག་གིས་གཏིང་མི་དཔོགས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་ལ་དཀྲུགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ།

如所说，诸法各自的本性和其他的，一切差别所知事物都是如来智慧同时所生的所取，因为是种种的缘故，如同种种色法一样。
欢喜的因是波罗蜜多等诸法的种种悦意，是菩萨们极为欢喜的因，因为菩萨们对此普遍欢喜。正因为如此，以宣说波罗蜜多等种种法，道路明亮光耀。
分别的因是极为决定的行相，因为如是诸法如何不混杂的行相广大，如是以不混杂的行相各别观察。
受用的因是以圆满受用身显示种种富饶的门径，因为大菩萨们与法圆满受用各别身相。
遍摄众生的因是以五道为境，因为于彼五道显现是作为境而显，而非作为所依。
遍摄界的因是以三界为境，世界是器世间。如其所应，欲界等诸界与有情世间所摄，器世间是有情和器世间的所依。有情世间是属于有情的。正因如此，于无色界显现无色界。
三界种种差别无边显现是于妙观察智中作为境而显现。
如是说，诸如来虽无所取能取分别，但由于镜像智力，从妙观察智中，显现心心所因果所摄的界、趣、生处所成的行业成熟所引无边显现，如是由其力故，诸了悟者由愿智摄持或由其他殊胜智慧安立如是分别。
此智慧远离一切烦恼垢染，因此一切所知事物如同清净镜面中的影像般显现其中。
此与镜像智无别亦不应理，因为彼是分别。分别中不可能有对因果等的各别观察，而镜像智唯说为无分别。
降大法雨的因是因为显示佛菩萨的威力。佛菩萨的威力是由何等教法而称为自在，与彼相应、与彼相关、从彼所生者皆得显现。
降伏诤论的因是因为宣说甚深法界。其他外道是住于见解者，而空性离一切见解，因此宣说空性他人不能测度其深，故深奥而不可动摇。正因如此而有殊胜于前。

། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་རྒྱུའི་བདུན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེ ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་དེས་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ ནོ།།རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དབེན་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་པ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། ཡོངས་སུ་དཀྲིས། ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་སྤྲུལ་པ་དང་གསུང་སྤྲུལ་པ་དང་། ཐུགས་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་སྐུ་སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་བཟོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྩོལ་བ་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།སྐུ་སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྐུ་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་བཟོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་མཉམ་དུ་འབྱུང་ བའི་ལམ་མོ།།དད་པར་མཛད་པ་ནི་དང་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དང་པོར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟས་པར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དང་ངན་ སོང་ལས་ཏེ།དེའི་མན་ངག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་དགྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། བདེ་འགྲོ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་དུ་བསྟན་པས། ཆུ་བོ་འོད་ སྲུངས་ལ་སོགས་པ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཀུན་སྟོན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་སྙེད་པའི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། གླིང་ཐམས་ཅད་དང་ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་དེ་དག་དང་། སྐྱེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་དག་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་ བར་སྟོན་པར་མཛད་དེ་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་ཀུན་དུ་བསྟན་པས།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཛུད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དོ།

由于是能够完全正确显示一切所知相的原因，故说'于妙观察智'这一因位第七。正因为如此，由于完全正确显示一切所知相，故说诸佛世尊是大智慧日。
断除一切疑惑的原因是能遣除对自相共相境的一切迷惑，因为对境的自相共相无有迷惑并以此宣说正法，故是断除世间一切疑惑的原因。
对自相共相一切行相的迷惑是疑惑的因，远离彼等无有迷惑，为断除一切疑惑的智慧所环绕、包围、守护。此即是大圆镜智，因为离开烦恼障和所知障，对自相共相一切境无有迷惑。
为彼所环绕，即由彼力所生，此能宣说种种法，是能断除一切有情一切疑惑的力量。
成所作智是诸如来的化身。此有三种：身化、语化和意化。其中身化有三种：示现神变、示现受生和示现业报。
示现神变是指示现工巧等，应当了知。加行是心的欢喜，由彼所生，彼所发起的身业。成所作智具有精进，此即从加行而生。
身化事业是示现如身般显现。示现一切事业和工巧处，是指成为菩萨时示现陶师等形象。方便善巧是智慧与悲心同时生起的道。
令生信解是通过生起清净心而最初趣向。令成熟是通过增长善根而令心调顺。令解脱是从三界和恶趣中解脱，因为以其教授力生起圣道，以放光等令忆念往昔善根，息灭痛苦，安置于善趣。
如是以示现神变令迦叶等生起信解等。以示现受生，应知是同时示现一切生处受生。受用因是将受用。受用是诸根与自境相遇。
成所作智示现为受生即是受用因，故将受用。于一切生处，即一切洲渚和一切天众中，示现与刹帝利等种姓同生、与彼等相同，为成熟有情故示现与彼等相同。
引导等词如前解释。

།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཉིད་ལ་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ལས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟན་ནས་འབྱུང་ངོ་། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ ཤེས་ཉིད་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྐུ་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྔོན་གྱི་གཏམ་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནི་ ཀུན་གྱི་མཆོག་ལ་སོགས་པའོ།།དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྔོན་རོལ་དུའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སྟོན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་ཀུན་དུ་བསྟན་པས་གདུལ་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་བསྟན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་དག་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདག་གོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ ག་ལ་ཡོད་བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དྲན་པ་ལ་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ནུས།དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ནི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུང་སྤྲུལ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་ནི་མགུ་བ་སྟེ། རངས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཐོས་ནས་ཕན་ཚུན་མགུ་བ་སྐྱེ་བའོ། །དོན་བཟང་པོ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉན་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས ཀྱང་།སེམས་ཅན་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དང་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོས་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ན། དོན་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡང་དག་པར་དགའ་ བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་རྣམས་རངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཚིག་ཀྱང་གང་གིས་ན་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་མ་དཔོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་སྟོན་པ་ཟབ་མོར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་པ་མཛད་དེ། དཔེར་ན་གནས་ བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སིལ་སྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །སེམས་ཅན་བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་སམ།ཐུགས་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསླབ་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་དག་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་ སྟེ།མི་འདོད་པ་ལ་ལྡོག་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་། དོན་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

业的异熟果普遍显示，应当从业的种种显示中了知。因为是在身体本身，所以是身业，因为往昔业的果报是业身的缘故。所经历的是业果中所欲与不欲的近行之因。身体的乐受和苦受是往昔业的果报，依此而生。事业成就的智慧身是身体修习的因。身体修习将成就。身化身事业是如身显现的识生起之因。如是所生的部类是往昔事迹的确定显示。本生传记部类是'一切胜'等。苦行是在成佛之前。这一切由化身显示，为了令众生趣入善与不善之道，为了遮止，以与彼等同分普遍显示而调伏的缘故。
普遍显示苦行是为了调伏以如是普遍显示而能调伏者，以及为了显示'不仅仅依戒律和禁行而清净，而是依智慧清净'的道理。对于'剃发沙门何有菩提，菩提是极其困难的'这样说的果报，宣说是为了遮止语言的恶行，若不如此，一生补处、供养多佛的善根、自然忆念前世者，怎么可能有如此语言恶行？对彼如是说是为了令以如是言语能调伏者前往如来处。
语化身也有三种：'正欢喜'中，正欢喜是满意，即欢喜的差别。因为是其因故为正欢喜，即闻已互相生起满意。妙义是因为词义显著。妙文是因为明晰而堪能听闻。仅仅听闻也令愚者智慧者等，因为具足六十支分，如来语令愚者智慧者闻已生信，更何况其他解义者。事业成就智慧即是正欢喜，因为是众生生起欢喜之因。他人言语也以何令未通达法义者也因佛语而趣入甚深教法而作如是化现，如长老须菩提等。
如是一切乐器相、一切色相，以及从虚空中等也应当说。所谓修习是某某事业的加行。为了放逸等众生自身的利益，或以大悲心如来建立学处等，如来也令彼等趣入果报及遮止性的事业加行。因为是其相之因故为修习，为了遮止不欲、趣入善法及圣道诸位差别的加行。正了知也是因为是义理了知之因。

།དེས་ན་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་བློ་ཅན་ རྣམས་སྒྲ་གཅིག་ལན་གཅིག་བརྗོད་པས་དོན་ཡང་དག་པར་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་གཅིག་ནི་བཀའ་སྩལ་ན། གསུང་ལ་དུ་མར་གོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐུགས་སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་འདུ་མཛད་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། དོར་བའི་གཉེན་པོ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ་ཡིན་མོད་ ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚུལ་བཤད་དོ། །ཀུན་ནས་སློང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཤེས་པ་གང་གིས་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྟེ།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེའིའོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བ་རྣམས་ལ་མིང་གི་ ཚོགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དགའ་བར་མཛད་དེ་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཚོར་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།།བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་འདྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་དོན་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདྲི་བ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་འདི་ནི་ མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་འདྲི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།གཞག་པར་བྱ་བའི་འདྲི་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་མཁྱེན་ནས། རེ་རེའི་འདྲི་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དུས་གསུམ་པའི་དོན་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་དོན་གང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་ཞིང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མཁྱེན་ནས་ ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།དེ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་འབྲེལ་པ་དང་ལུས་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་སྤྲུལ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ དང་།ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཛད་པ་མཛད་པ་དང་། གྲངས་དང་ཞིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཉམས་པ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

因此，对于具有不同想法、对各种义理迷惑的众生，以一次发出一个声音就能使他们真实理解其义，从而消除一切疑惑。如所说：'当说出一种语言时，能使听者理解多种含义。'等等。
意化身有四种：决定性是因为它是众生行为决定的因缘。现前加持性是因为它是随顺众生所行而生起功德和决定，以及对所舍弃的对治现前加持的因缘。虽然一切如来无有功用，但仍然解说了在他人识中各别显现的摄受方式。
所谓发起，发起即是生起，是身语的行为，因为它是其因缘。或者说，以何等智慧使其发起，那即是发起，因为从彼而生故称为发起。其对治的开示是一切众生行为的对治。因此，凡是名身等，即是所说法的自性故。因为是在所化众生中生起显现为名身等的识的因缘。
诸如来欢喜，即于彼生起欢喜。所谓领受，领受即是真实感受苦乐。因为是其因缘故称为领受。
成办事业智慧本身对于问答授记之义身体力行的因缘，故意化身的事业成为身体力行，即对四种应答之问随应了知'此是一向记问'乃至'应舍置问'，了知每一问题所涉及的三世义理，随应了知任何义理的自性即是其本体而身体力行通达。通达已复如是授记。
其中，身语意化身是与自他身体相关和与身体不相关的。意化身唯是与自他相关的。此中已说明三种神变：神足通、记心通、教诫神变。
诸佛的化身也应知在一切方面恒时具足且不可思议，因为从所作事业及数量与刹土差别的方面不可思议，以及无有间断地趣入利益众生故。
诸如来三种化身皆以成熟众生为先导，故是殊胜方便。正因如此，诸佛世尊被称为大药王，因为能完全息灭一切烦恼病故。

།ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞུ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་འདུས་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མེ་ལོང་གི་དཔེས་དེ་ལ་རྩོལ་བ་ཡང་མེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱི་རོ་གཅིག་པ་འདྲེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ་བཤད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་ལྔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ དམིགས་པ་མེད་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གཉིས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་ འདོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གཅེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་ ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་རོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འདྲེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་རེས་འགའ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་ནི་ནམས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པས་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་སྟེ་དམིགས་པར་བྱས་པ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་ པས་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ནི་འདིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་དགོངས་ པའོ།།དེའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ལ་འབྲས་བུ་དགོས་པ་རོ་གཅིག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་སྟེ་ཚོར་བའོ་དེ་ནི་དེས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདུ་བྱེད་པ་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྩོལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པའོ། །རྣམ་པ་ གཅིག་ཏུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ།རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟག་ ཏུ་ལས་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་དབེན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཆོས་ལྔས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་ལྔ་ཁོ་ནས་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་འོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是从圆满受用智慧的差别角度而作的请问。由于经中说到'菩萨极为寂静，诸佛以镜喻分别，于彼既无功用亦无造作'的缘故。
如来无功用者们的一味、融合、本性一体的圆满受用智慧，不应执著认为唯是诸如来所独有，而应认为诸菩萨也具有，心中如是思维而向世尊请问。
另一方面，关于所说的'应当了知以五法摄佛地'，缘于清净法界无所缘的镜像智是一体性的。依此而生的平等性智，由于缘于真如的缘故也是一体性的，因为远离二取分别的缘故。
其余两种识是专一利他的缘故。既是一体，又执著唯是诸佛所独有，故而请问。
由于经中说'于清净法界中融合、极为融合、果一味、圆满受用智慧'的缘故，显然其他非一味。
融合即是成为一体。虽成一体，若有时可分别，此则永无可分别，故为极为融合，因为所缘和能缘二者极为融合而平等的缘故。
关于'果一味'，味即是精要，即本性。圆满受用智慧是境，因为是圆满受用的缘故。因此，此处所说的智慧意指镜像智和平等性智。
其境是法界，即'圆满受用智慧于何处有果一味'，如是配释。或者，彼智慧即是一味，因为无分别的缘故。也是法界之果，因为缘彼而生的缘故。
另一方面，圆满受用即是遍受用，即感受。由于是彼所遍受用的缘故，故彼是其圆满受用。彼即是舍，因为于彼无乐苦差别故本性一体而一味。彼亦是其果，因为与彼相应而由其力所生的缘故。
或者，造作舍离，因为一切以无功用相而本性一体趣入的缘故，是果一味圆满受用智慧。
另一方面，智慧即是圆满受用，因为是以自证相而圆满受用的缘故。彼智慧亦是一味，因为无有自他等二取分别的缘故。亦是果，因为恒时离于二业想而生的缘故。
'诸菩萨也'是指不应执著认为唯是诸如来所独有。诸菩萨也是如此。
若问：'那么如何是以五法摄佛地？'由于并非执著说'唯以五法'，故非唯属佛，因为诸菩萨地也为此等所摄的缘故。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ།འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པས། གང་དག་གི་ལགས་ཞེས་ཞུའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་དང་། ས་གོང་མ་དྲུག་པོ་དག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ས་གོང་མ་གསུམ་དག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བ་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཟད་པ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བར་སྐྱེའོ།།དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ས་བརྒྱད་ལས་འདི་སྐད་དུ་དེ་ ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།གཉིས་ནི་ང་དང་ངའི་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པར་མི་གཞག་གོ། །དོན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པའི་ཚལ་ གྱི་དཔེ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་འདྲེས་པའི་ཚལ་དུ་ཞུགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་མི་གནས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་། རྒྱན་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་ བསྔལ་ཐ་དད་པ་དང་རབ་དང་རབ་མཆོག་ཐ་དད་པའོ།།ང་ཡིར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདྲེས་པའི་ཚལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པ་ནི་ ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ས་འོག་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་དུ་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམས་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འོག་མ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དཔེ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིགས་པ་དང་ལྡན་གྱི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་ པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于住于有功用道的菩萨们，由于没有一味果智的圆满受用，故问何者等。关于获得无生法忍者等，菩萨有三种：由无过失入菩萨道而初发心者，为得上地六地修道而入行者，及上地三地唯修道即不退转者。其中于第八地获得一切法本来无生本来不生之大忍，由一向清净而无尽任运生起。由获得此故称为获得无生法忍者，如八地中所说：'从此以上菩萨离二取相'。
二即我与我所，有与无，常与无常，生与未生，已生与未生，自与他等。为对治彼等，获得一切心平等性，从此以上离二取相故，离一切受，获得无漏一向清净任运生起无分别智，故为一味果智圆满受用。
虽然仅于菩萨初地即获得自他平等性，然由有功用而生起故，因未清净故不立为清净。为显示此义，有杂林喻：'乃至未入杂林之时，天人杂合受用诸乐皆不安住。'
从事物门差别者，即宫殿、庄严等差别。从受用门者，即乐苦差别及胜妙差别。从我执门差别者，即'此是你的此是我的'，入彼处者无彼等。正因此故称为杂林，因为入彼处诸天受用杂合故。杂合即寻求。
乃至未获得之时即不得，配合为：下地者之道由有功用而生起故，舍心未清净，故由离二取相而不安住。不共者，即声闻乘及菩萨下地者亦无故。
虽然一味果智圆满受用唯是诸佛所有之决定，然而亦无过失，为显示此故有广大喻：如来智慧由一切种清净故，于一切有情一切利益一切种中善巧作故，应当安立唯彼等有一味果智圆满受用之理，而非诸菩萨，因有余障故智慧未清净。

།འོ་ན་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱིར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དེ།གཞན་དུ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་དུ་རུང་བར་བཤད་དོ། །ཆུ་བོ་ནི་གང་གཱ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །ཆུ་བྲན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གོ། །གནས་ཐ་དད་པ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ཆེན་ཐ་དད་པ་ནི་རྙོག་པ་ཅན་ དང་།ཁ་དོག་སྐྱ་བོ་དང་། ལན་ཚྭ་བྲོ་བ་དང་ཆུ་མངར་བ་ཐ་དད་པའོ། །ཆུ་ཆུང་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་སྐྱེ་འབྲི་ཡོད་པ་ནི་ཆར་ཆེ་བ་དང་། ཆར་ཆུང་བའི་དུས་ནའོ། །སོ་སོ་རང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་གྱི་ཆུ་ནི་རོ་བྲོ་བ་དང་། མཐུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐ་དད་པས་སོ། །ཉུང་ ངུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཉུང་བ་ཉིད་དང་བོང་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕལ་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། བོང་ཆེ་བའི་དབང་ དུ་མཛད་ནས་སོ།།གནས་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐ་དད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཆུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཕེལ་འགྲིབ་ ཡོད་པ་ནི་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་རང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་གི་ཡུལ་ སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཕན་ཚུན་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉུང་ངུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཉུང་བ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་བོང་ཆུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྟོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་གནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ།།ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བདག་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་མི་མངའ་བས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཚད་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་འཕེལ་འགྲིབ་ མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་ཉུང་ངུ་དང་། ཆེས་མང་པོ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་མཛད་པ་རོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་དག་ནི་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ ནས་སྟོན་པར་མཛད་དེ།ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྲིབ་གཉིས་ལྡན་དག་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ཡན་ལག་གཉིས་ཡོད་པའོ། །དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

那么，如何不违背经中所说'已获得无生法忍的菩萨们的融合、近融合、一味果报、圆满受用智慧'这一说法呢？因为是针对自然成就的智慧而总体宣说的，所以并不矛盾。其他方面也可以确定理解。
河流是指恒河等四大河。支流是指除此之外的河流。处所不同是因为依靠不同的地域。大水不同是指浑浊的、淡色的、咸味的和甜水的差别。小水是相对于大海而言。水的增减是在大雨和小雨时期。各自成办事业的水是因为味道、力量和异熟果报的不同。
所谓'少量'是因为数量少和体积小而少。'处所不同'等所有内容都应与前述相反来理解。所谓'众多广大'是就数量多和体积大而言。
处所不同是因为依靠不同的如来。智慧不同是因为解脱的差别而区分。小智慧是相对于如来智慧而言。智慧有增减是因为观待地位的逐渐提升和禅定的逐渐提升。各自成办事业的智慧是因为菩萨禅定的作用各不相同，菩萨解脱所缘的众生界有多少，彼此之间就不相通。
所谓'少量'是就数量少而言，并非指体积小。这些是他们成熟的根本所依处，因为依靠这些力量他们得以成熟。相对于如来禅定，菩萨禅定有无量种类，因此能利益无量众生。
当进入如来们清净法界大海时，因为现前证得远离一切障碍垢染，所以处所无别，因为一切如来的处所即真如清净无有差别。因此，在无漏界中诸佛不立为多体。
智慧无别是因为一切镜像智慧无有自他分别而平等。智慧无量是因为所知境无量。智慧无增减是因为清净平等，对少量和极多的境界都无有不遍知。融合近融合一味智慧是因为一切平等性智等作用相同。
无量是因为数量无限，由于福德智慧资粮无尽平等，法身将成为轮回期间令众生成熟的善根所依处。四个偈颂简要显示清净法界的特征：'一切诸法真如性，具有二障之特征。'这里有两个部分，这就是总说二障。

།སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་འདི་ལ་གཉིས་ཡོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ སྒྲ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒྲིབ་གཉིས་དང་ལྡན་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དེ་ལས་དབེན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་གཏན་དུ་བྲལ་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་དམིགས་པ། ། དབང་ཟད་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དངོས་པོ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བར་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་དམིགས པ་དེ་ཡོད་པས་ན་དེ་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྦྱར་གྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་མཆོད་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོའི་འདབ་མ་འདྲ་བའི་སྤྱན་མངའ་བ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་རས་དེ་ཡི་ངད་དང་དྲི་མཚུངས་འདྲི། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུའོ།།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུའོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དང་། དེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་མཐའ་དག་གི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ པར་ཤེས་པ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དབང་དག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་མོ་ཞེས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས ནས།དངོས་པོའི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པ་མཉམ་པའི་རྣམ་པ་ཡང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཚེ། དེ་གཉིས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལའམ་དེ་གཉིས་ལ་དབང་བ་སྟེ། འདི་དེ་ལ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར རོ།།དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་དམིགས་པ། །དེ་ལའང་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དང་། །དེ་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ལ་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདིས་ནི་ལམ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

遮蔽即为障碍，此有二种。因此，与真如相应。此中有漏法和无漏法一切诸法的真如具有二障，彼等清净之相，应当如是安立文句。
意义是一切诸法如是存在即是真如。一切诸法不颠倒的本性即是真实性和空性，而一切诸法的真如，从烦恼障和所知障二障中清净且远离，法界即具有此相。
此说明真如转依，彼又是以获得出世间智慧道极为清净，永断二障种子时，法界即成清净，在金刚喻定之后称为真如转依。
'事物知及彼所缘，具有力尽无尽相'中，事物是依他起自性。了知彼事物即是事物知。彼即是大圆镜智，其所缘是依他起自性。所缘即是所缘取。
此中有彼所缘故称为彼所缘，'彼'字与法界相应而非事物知。于极尊重亦未见关联，如'青莲花瓣般眼者，汝面容与彼香气同'。
大圆镜智的所缘也是法界，因为以各别自证性缘于彼而住于轮回之际。彼既是事物知又是彼所缘，故摄为同位。
如是显示一切诸法皆是大圆镜智之所缘，因为缘于自相和共相。另一方面，事物知和彼所缘是重复分别，即阿赖耶识为一切随眠之所依，以对治力远离一切随眠而转依成大圆镜智，称为清净依他起，假立名言，无有一切心分别之本性，于此仅是事物而作共相增益而说事物之名。
大圆镜智所缘取和所缘平等之相，若随眠所依转依则如是安立。了知彼事物即是事物知，缘于彼即是词义。
彼即是平等性智。其后得智中，世间自分别决断之相，其行境亦是依他起自性转依。彼后得智唯是妙观察智，于彼自证作妙观察时，因为彼二是境。
于彼或彼二得自在，此于彼有力尽无尽相，应当如是安立文句。因为作为能表示、能了知的作者故。'事物知及彼所缘，于彼'中，事物知和彼所缘彼二具有力尽无尽相即是词义，此亦显示道位转依。

།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་ན། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་ན་དེ་ལ་ཡང་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་འཐོབ་པོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཡང་རིགས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ སོ།།ཅི་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་རྟག་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བཞེད་དགུར་མངོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོལ་བ་མི་མངའ་བས་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་མི་ཟད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་པ་དངོས་པོ་ཙམ་དེ་ལ་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་འཐོབ་པོ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན།ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་དངོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟར་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རང་རིག་པ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རང་གིས་ རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་སྟེ།དེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཐོབ་པོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནས། །བསྒོམས་པས་ཡང་དག་གྲུབ་པ་ཅན། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྒོམས་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐམས་ཅད་ནས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར།བསྒོམས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ས་རེ་རེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་ པ་གསལ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཉིས་བསྐྱེད་པ། །གཏན་དུ་མི་ཟད་འབྲས་བུ་ཅན། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་གཉིས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་འཕྲལ་དུའོ། །དེ་གཉིས་ནི་འདིའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཛད་པས་འདི་གཉིས་མི་ཟད་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དེའི་ཕྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ། །སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཅན། འདི་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་སྦྱོར་ བར་བྱེད་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་མངའ་བས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐུ་སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པའོ། །རང་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་འདི་བདག་ ཉིད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ།།གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཟུགས་སུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །མ་འབྲེལ་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ།

当染污意转变时，缘于法界的镜像智而生起平等性智，如是完全清净时，于此也获得无尽自在。镜像智由于相续恒常而住于轮回之际，故应得无尽自在，平等性智亦然。
若问是否如彼般由于恒常而成为不尽性一体？答非也。若问如何？答由于随欲显现之故，即无功用而仅以意愿即可现前所作，此即是其不尽性。
其后得智亦如是，依他起性清净之事物，于此获得无尽自在。若问如何？答由无颠倒义，如依他起性清净实相即无一切颠倒之体性，其后得智亦如是。
正因如此，由于无颠倒圆成故，此即是缘于彼。若问如何是世间？答由具有分别相故。若问如何缘于彼？答以自证相。如所说由生起随顺自证故，显现无颠倒之自证了知决定相，因此获得缘于彼之名言。
如是性智一切处，由修而成就圆满，于此如是性缘智之修习，由此而有圆满成就，如是配词。如是性即无分别智，于获得初地时所得。其修习即余地，从一切如是性智处、从一切法门处，以闻思修等次第修习等时分中，随其所修，于每一地中离无明暗故，成为法界清净之因，乃至佛地法界一切相清净光明。
此说明平等性智，此亦是彼清净之因故。众生一切二所生，恒时无尽果报具，于此对一切众生以一切方式生起利益与安乐二者，具有无尽果报，如是配释。
于一切众生生起利益即生起善业。生起安乐即是当下。此二者由其力用乃至轮回际而作，此二无尽即是其果报，因为法界清净是其一半故。此说明妙观察智，此亦是其果报故。
身语意化现，具有方便事业，于此身语意化现诸相应之方便即是其事业，如是配释。由于完全了知其方便故，称为具有其事业。身化现有三种：与自身他身相连及不相连。
与自身相连即示现转轮王等形相。与他身相连即示现魔等成佛之相。不相连即示现地等七宝之自性。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་དགྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་བ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐུ་སྤྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ གང་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གསུང་སྤྲུལ་པ་ཡང་རང་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་གོ་བར་མཛད་པའོ། །གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་གང་གིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པར་མཛད་པའོ།།མ་འབྲེལ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུགས་སྤྲུལ་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། གཞན་ཡང་གང་གིས་ན་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུས་ ཀྱང་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ངེས་པར་འཛིན་པར་མཛད་པ་དང་།དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་སླར་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་ སྒོ་དང་།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན། སྒོ་ནི་སྒོ་མོའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་གོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་ བཞིན་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་།།སྤྲུལ་པས་ཐ་དད་འཇུག་པ་ཅན། འདི་ལ་རང་བཞིན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་མོད་ ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱའོ། །སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟེན་དང་བཅས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཆོས་ དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་པ།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུའི་གནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཕྲ་ཞིང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཞན་ལས་བརྟགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྟོག་གེའི་ལམ་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་ནང་དག་ཏུ་སར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།སྤྲུལ་པ་དུ་མ་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ བ་དང་མཐུན་པ་སྟེ།དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་ནི་རང་གི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

展现无量佛身，如前所说。以广大光明照耀无边世界，这也唯是化身，因为这是为了利益众生。显现种种出生等事，也是如此。
同样，语化身中，与自身相关的是以梵音令无边世界了解；与他身相关的是使声闻等以佛语音宣说大乘法；不相关的是从虚空等处发出说法声等。
意化身是与自他相关，自身通达一切法，也使他人即使智慧微小也能通达甚深法，如是摄持心意，令失念者重获正念等。这是显示成办事业智慧，如前所说。
具足无量三昧陀罗尼门及二种无量。门即是入门。二种无量是福德资粮和智慧资粮。具足三昧陀罗尼门和无量福德智慧资粮，即是圆满具足和圆满成就的意思。
以自性身、圆满受用身和化身差别而转。此中以自性身、受用圆满身和化身等差别而转的意思是：诸如来身虽然是无差别的清净法界，但由三身差别而转，故说有差别转。
此三身显示具足自他二利。其中自性身即法身，是一切圆满所依的转依相，具足一切白法，是一切佛身之处，是一切如来微细难知的平等性。因此说是不可他观察，非寻思境，超越寻思路等。
受用圆满身是由此所生的无分别智慧后得智，是在晶等性质的佛土中，于众会中与已入地的大菩萨们共同圆满受用法的因相。
化身是随所化众生而示现种种色身等，令其成熟相应，唯是彼后得智。化身是声闻等的境界，而非受用圆满身的境界。这也是诸如来的大义，以示现种种色相而恒时安住，为令众生成熟。
受用圆满身是成办自利，而此则唯是成办他利。

།གཞན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་གསུངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ དེ་དག་ཀྱང་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོ་ལྔ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །འོག་མ་ལྔ་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྣམ་དག་འདི་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པས་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ཟིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུ་དག་དང་ཕྲིན་ལས་དང་ལྡན་པ་དང་འཇུག་པའི་དོན་གྱི་ས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་མདོར བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་བྱས་ནས། །བསོད་ནམས་བདག་གིས་གང་བསྐྱེད་པ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་ས། །དམ་པ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག་།སློབ་དཔོན་ངང་ཚུལ་བཟང་པོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

在其他处所说的十种佛的分类是什么呢？即是现前圆满正等觉佛、愿佛、业异熟佛、加持佛、化身佛、法界佛、心佛、三昧佛、自性佛、如意佛。
这些也都包含在这三种之中。其中前五种是世俗谛佛。后五种是胜义谛佛。
诸佛之法界，清净此正说。如前所说完全清净之相，诸佛法界中所有圆满清净，此已正确宣说。
以四偈颂依次显示自性相、因、具足事业及趣入义之佛地差别略说。
解说经典已，我所生福德，愿以此获得，世间最胜佛。
阿阇黎善戒所造圆满。


